Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

1. KHỞI ĐỘNG (5 phút)

- Mục tiêu: Tạo hứng thú, kết nối với nội dung bài học; HS kể tên được một số phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.

- GV tổ chức trò chơi “Nhìn tranh - gọi tên phương tiện”: GV cho HS quan sát tranh khởi động trong SGK.

- HS quan sát tranh khởi động trong SGK.

- Hai bạn trong hình đang trao đổi về nội dung gì?

- HS trả lời: Hai bạn đang trao đổi về các phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.

- Em hãy kể tên một số phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí mà em biết.

- HS kể: bản đồ, lược đồ, bảng số liệu, biểu đồ, tranh ảnh, hiện vật, trục thời gian,...

- GV nhận xét, dẫn dắt vào bài: Muốn học tốt Lịch sử và Địa lí, các em cần biết nhận diện và sử dụng đúng các phương tiện học tập.

- HS lắng nghe, ghi tên bài vào vở.

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

1. KHỞI ĐỘNG (4 phút)

Mục tiêu: Tạo tình huống nhận diện thông tin về thiên tai và kết nối với nhiệm vụ vận dụng.

- GV chiếu hai dòng thông tin ngắn về mưa lũ: một thông tin có nguồn, thời gian rõ ràng; một thông tin không rõ nguồn và có lời kêu gọi chia sẻ gấp.

- HS quan sát hai dòng thông tin.

- GV hỏi: Em sẽ tin ngay thông tin nào? Vì sao?

- HS trả lời: cần ưu tiên thông tin có nguồn rõ ràng, thời gian cụ thể; thông tin không rõ nguồn cần kiểm chứng.

- GV nhận xét, dẫn vào tiết học: Vận dụng kiến thức bài 15 và học cách chọn thông tin đáng tin cậy khi tìm hiểu thiên tai.

- HS lắng nghe, chuẩn bị tham gia hoạt động.

3. VẬN DỤNG (31 phút)

Hoạt động 1: Phân biệt thông tin đáng tin cậy về thiên tai (12 phút)

Mục tiêu: Biết phân biệt thông tin đáng tin cậy và thông tin cần kiểm chứng khi xem hình ảnh/video/AI mô phỏng thiên tai.

a. Nhận diện hình ảnh/video/AI mô phỏng thiên tai

- GV cho HS xem một hình ảnh/video/AI mô phỏng thiên tai đã kiểm duyệt, ghi rõ nguồn cung cấp, thời gian và mục đích sử dụng trong bài học.

- HS quan sát học liệu do GV cung cấp, chú ý nguồn và mục đích minh họa.

b. Kiểm tra độ tin cậy của thông tin trước khi tin và chia sẻ

- Câu hỏi dẫn: Khi xem một hình ảnh hoặc video về bão lũ trên mạng, em cần kiểm tra những điểm nào trước khi tin và chia sẻ?

- HS trả lời: kiểm tra nguồn đăng, thời gian, địa điểm, hình ảnh có bị cắt ghép không, thông tin có kêu gọi chia sẻ/chuyển tiền không rõ nguồn không.

- Tích hợp NLS 1.2.CB1a: GV hướng dẫn HS kiểm tra thông tin theo 4 bước: (1) Xem nguồn đăng có phải cơ quan chính thống, báo/đài đáng tin cậy hoặc nguồn GV cung cấp hay không; (2) Xem thời gian, địa điểm có rõ không, tránh dùng hình ảnh cũ gắn với sự kiện mới; (3) Đối chiếu với SGK, thông báo của địa phương hoặc nguồn tin chính thống khác; (4) Không chia sẻ thông tin gây hoang mang, không bấm vào đường link lạ, không cung cấp họ tên, địa chỉ, số điện thoại của bản thân khi xem nội dung trên mạng. Nếu GV dùng hình ảnh/video/AI mô phỏng, HS cần hiểu đó là học liệu minh họa đã được kiểm duyệt, không phải lúc nào cũng là ảnh chụp sự việc thật.

- HS lắng nghe, ghi nhớ 4 bước kiểm tra thông tin; hiểu rằng học liệu mô phỏng dùng để học tập, không tự xem là ảnh thật nếu chưa được xác nhận.

- GV giao nhiệm vụ nhóm 4: đánh dấu “Đáng tin cậy” hoặc “Cần kiểm chứng” cho 3 mẩu thông tin GV đưa ra và nêu lí do.

- HS làm nhóm 4, trao đổi và đánh dấu từng mẩu thông tin.

- GV mời đại diện nhóm trình bày; nhóm khác nhận xét, bổ sung.

- Đại diện nhóm trình bày; nhóm khác nhận xét, bổ sung lí do.

- GV kết luận: Biết kiểm tra nguồn giúp HS học tập an toàn trên môi trường số và chia sẻ đúng cách khi có thiên tai.

- HS nhắc lại: cần kiểm chứng nguồn trước khi tin và chia sẻ.

Hoạt động 2: Thực hành kiểm tra độ tin cậy của thông tin (8 phút)

Mục tiêu: Thực hành kiểm tra độ tin cậy của thông tin và lựa chọn cách chia sẻ phù hợp.

- GV phát phiếu “5 câu hỏi kiểm tra thông tin”: Nguồn là ai? Thời gian nào? Địa điểm ở đâu? Có đối chiếu được với nguồn chính thống không? Có yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền không rõ ràng không?

- HS đọc phiếu, xác định 5 câu hỏi cần kiểm tra.

- GV yêu cầu HS làm cá nhân 3 phút, sau đó trao đổi nhóm 2 để hoàn thiện phiếu.

- HS làm cá nhân, sau đó trao đổi nhóm 2 để thống nhất cách xử lí.

- GV mời 2 HS trình bày cách xử lí khi gặp thông tin chưa rõ nguồn.

- HS trình bày: em sẽ không chia sẻ vội, báo người lớn, kiểm tra thông tin từ nguồn chính thống.

- GV nhận xét và kết luận: Không chia sẻ vội, hỏi người lớn, kiểm tra nguồn chính thống và chỉ tham gia hỗ trợ qua kênh tin cậy.

- HS lắng nghe, sửa phiếu.

Hoạt động 3: Hoàn thành nhiệm vụ vận dụng trong SGK (11 phút)

Mục tiêu: Hoàn thành một trong hai nhiệm vụ vận dụng trong SGK và chia sẻ sản phẩm.

- GV yêu cầu HS đọc phần Vận dụng trong SGK và chọn một trong hai nhiệm vụ: Nhiệm vụ 1 nêu việc em có thể làm để chia sẻ khó khăn với các bạn ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ khi có thiên tai; Nhiệm vụ 2 sưu tầm hình ảnh và viết lời giới thiệu ngắn 3 – 4 câu về một cảnh đẹp thiên nhiên ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.

Vận dụng trong SGK

- HS đọc phần Vận dụng, chọn nhiệm vụ phù hợp với khả năng.

- GV cho HS làm cá nhân 5 phút; HS có thể trao đổi nhóm 2 để chỉnh câu, kiểm tra nguồn hình ảnh nếu sử dụng tranh ảnh sưu tầm.

- HS làm cá nhân; trao đổi nhóm 2 để chỉnh câu, kiểm tra nguồn nếu có dùng hình ảnh.

- GV mời 3 – 4 HS trình bày sản phẩm; HS khác nhận xét theo tiêu chí: đúng nội dung, rõ việc làm hoặc cảnh đẹp, lời văn ngắn gọn, thông tin/hình ảnh có nguồn đáng tin cậy.

- HS trình bày sản phẩm; HS khác nhận xét theo tiêu chí GV nêu.

- GV nhận xét: HS có thể chia sẻ sách vở, quần áo, viết thư động viên hoặc tham gia quyên góp qua nhà trường; khi giới thiệu cảnh đẹp cần ghi tên cảnh đẹp và dùng hình ảnh rõ nguồn.

- HS lắng nghe, bổ sung sản phẩm của mình: việc làm chia sẻ phù hợp hoặc lời giới thiệu cảnh đẹp có nguồn rõ ràng.

- GV dặn dò: hoàn thiện sản phẩm vận dụng, ôn lại bài 15 để chuẩn bị bài tiếp theo.

- HS ghi nhớ nhiệm vụ về nhà.