Trình bày những định hướng yêu cầu của việc ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục

Đáp án Module GVPT 15: Trình bày những định hướng yêu cầu của việc ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục. Trên cơ sở xem xét một môn học/ HĐGD cụ thể, những yêu cầu này có ý nghĩa gì cho việc khai thác, sử dụng nguồn học liệu, thiết bị công nghệ và CNTT hỗ trợ dạy học, giáo dục? Giới thiệu một số phần mềm phục vụ cho việc hỗ trợ giảng dạy, thiết kế bài soạn giảng điện tử, phần mềm cơ học về quản lý lớp học và phần mềm chống gian lận thi cử - Đây là Câu hỏi thảo luận và thực hành module 15, Bài thu hoạch Module GVPT 15 mà nhiều thầy cô phải hoàn thành. Để trả lời được, HoaTieu.vn mời thầy cô cùng theo dõi bài viết sau.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp 4.0. Dưới đây là định hướng yêu cầu và ý nghĩa của việc ứng dụng các công nghệ này trong giáo dục, cùng với một số phần mềm hỗ trợ giảng dạy và quản lý lớp học.

1. Định hướng yêu cầu của việc ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục

1.1. Định hướng chung

- Tăng cường tính hiệu quả và tương tác trong dạy học: CNTT và thiết bị công nghệ cần được sử dụng để làm cho việc giảng dạy trở nên sinh động, tương tác hơn, giúp học sinh tham gia tích cực vào quá trình học tập. Các công cụ số nên được áp dụng để hỗ trợ minh họa, trực quan hóa các kiến thức phức tạp.

- Cá nhân hóa học tập: Ứng dụng CNTT cho phép điều chỉnh nội dung và phương pháp dạy học phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng học sinh, đảm bảo tất cả các em đều có thể học tập và phát triển theo tiến độ riêng của mình.

- Đảm bảo tính công bằng và tiếp cận: Tất cả học sinh, dù ở khu vực nào, cũng cần được tiếp cận với các nguồn học liệu số và công nghệ giảng dạy hiện đại. Việc triển khai cơ sở hạ tầng CNTT cần đồng bộ và được chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh tình trạng bất bình đẳng trong giáo dục.

- Phát triển năng lực số cho giáo viên và học sinh: Giáo viên cần được đào tạo để thành thạo sử dụng công nghệ và phương pháp giảng dạy mới. Học sinh cần phát triển các kỹ năng số để thích ứng với nhu cầu của xã hội hiện đại.

1.2. Yêu cầu cụ thể cho từng môn học/hoạt động giáo dục

Lấy ví dụ môn Vật lý , các yêu cầu ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ có ý nghĩa sau:

- Minh họa các hiện tượng và khái niệm phức tạp: Với các chủ đề như động lực học, điện từ trường hay quang học, học sinh sẽ gặp khó khăn nếu chỉ học qua lý thuyết sách vở. Việc sử dụng phần mềm mô phỏng, video thí nghiệm ảo và các công cụ trực quan sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về bản chất của các hiện tượng vật lý.

- Thực hiện thí nghiệm ảo: Trong trường hợp không đủ thiết bị thí nghiệm thật, các phần mềm mô phỏng cho phép học sinh tiến hành các thí nghiệm ảo để khám phá các định luật và công thức Vật lý. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời tăng cường khả năng thực hành của học sinh.

- Cá nhân hóa tiến trình học tập: Với các phần mềm học tập thông minh, giáo viên có thể theo dõi tiến trình của từng học sinh và điều chỉnh các hoạt động giảng dạy phù hợp với nhu cầu riêng của mỗi em, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học.

2. Ý nghĩa của các yêu cầu trên trong khai thác, sử dụng nguồn học liệu, thiết bị công nghệ và CNTT

- Tối ưu hóa việc sử dụng nguồn học liệu số: Khi đã xác định rõ mục tiêu và phương pháp dạy học, giáo viên có thể dễ dàng lựa chọn và khai thác hiệu quả các nguồn học liệu số như bài giảng video, phần mềm mô phỏng, sách điện tử, hay các trò chơi giáo dục. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn tăng cường tính chủ động và sáng tạo của học sinh.

- Phát huy hiệu quả của thiết bị công nghệ: Thiết bị công nghệ như bảng tương tác, máy chiếu, máy tính bảng sẽ trở nên hữu ích hơn nếu được sử dụng một cách có mục tiêu, phù hợp với yêu cầu của từng môn học. Chẳng hạn, trong môn Vật lý, các thiết bị này có thể hỗ trợ trực quan hóa kiến thức và thực hiện thí nghiệm, giúp học sinh dễ hiểu hơn.

- Nâng cao năng lực sử dụng CNTT cho học sinh và giáo viên: Việc yêu cầu ứng dụng công nghệ trong giảng dạy sẽ thúc đẩy giáo viên và học sinh rèn luyện các kỹ năng số, nâng cao khả năng tự học và học tập suốt đời.

3. Giới thiệu một số phần mềm hỗ trợ giảng dạy và quản lý lớp học

3.1. Phần mềm hỗ trợ giảng dạy và thiết kế bài giảng điện tử

- Microsoft PowerPoint: Một công cụ phổ biến để thiết kế bài giảng điện tử với các chức năng như chèn hình ảnh, video, âm thanh và tạo hiệu ứng để làm cho bài giảng trở nên hấp dẫn.

- Adobe Presenter: Cho phép chuyển đổi các bài giảng PowerPoint thành các bài học E-learning, đồng thời hỗ trợ chèn âm thanh, video và các câu hỏi tương tác.

- Camtasia: Phần mềm quay màn hình và chỉnh sửa video giúp giáo viên tạo ra các bài giảng trực quan, sinh động dưới dạng video.

3.2. Phần mềm mô phỏng trong giảng dạy Vật lý

- PhET Interactive Simulations: Cung cấp các mô phỏng miễn phí cho nhiều chủ đề Vật lý, từ cơ học, điện từ trường, đến quang học và nhiệt học, giúp học sinh tiến hành thí nghiệm ảo và khám phá các hiện tượng vật lý.

- Algodoo: Một phần mềm mô phỏng vật lý cho phép học sinh tạo ra các mô hình và thí nghiệm thực tế ảo về cơ học, giúp hiểu rõ hơn các khái niệm về lực, gia tốc, va chạm, và chuyển động.

- Crocodile Physics: Hỗ trợ giáo viên tạo các mô phỏng về điện, cơ học, sóng, và quang học, giúp học sinh tiến hành các thí nghiệm và kiểm tra các lý thuyết vật lý.

3.3. Phần mềm quản lý lớp học

- Google Classroom: Nền tảng học tập trực tuyến miễn phí giúp giáo viên tổ chức lớp học, giao bài tập, quản lý điểm số và liên lạc với học sinh một cách dễ dàng.

- Microsoft Teams: Tích hợp các chức năng họp trực tuyến, giao bài tập, chia sẻ tài liệu và theo dõi tiến độ học tập của học sinh, rất phù hợp cho việc tổ chức lớp học kết hợp và học từ xa.

- ClassDojo: Một công cụ quản lý lớp học giúp theo dõi hành vi của học sinh, tạo động lực cho các em bằng cách trao thưởng các điểm tích cực và phản hồi về kết quả học tập.

3.4. Phần mềm chống gian lận thi cử

- ProctorU: Một nền tảng giám sát thi cử trực tuyến sử dụng webcam và trí tuệ nhân tạo để phát hiện các hành vi gian lận trong quá trình thi.

- Respondus LockDown Browser: Một trình duyệt bảo mật giúp khóa các chức năng khác trên máy tính, chỉ cho phép học sinh làm bài thi trực tuyến mà không thể truy cập vào các tài liệu tham khảo khác.

- ExamSoft: Hỗ trợ quản lý và giám sát các kỳ thi trực tuyến, bao gồm cả việc giám sát hành vi thí sinh và cung cấp các báo cáo chi tiết để phát hiện gian lận.

Kết luận

Việc ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học không chỉ đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mà còn nâng cao chất lượng giáo dục. Giáo viên cần chọn lọc các phần mềm và công nghệ phù hợp để thiết kế bài giảng, quản lý lớp học và đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong các kỳ thi. Điều này góp phần tạo nên một môi trường học tập hiện đại, linh hoạt và hiệu quả hơn.

......................

>> Xem tiếp trong file tải.

4. Bài thu hoạch Module GVPT15 (Mẫu 2)

Câu hỏi: Trình bày những định hướng yêu cầu của việc ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục. Trên cơ sở xem xét một môn học/ HĐGD cụ thể, những yêu cầu này có ý nghĩa gì cho việc khai thác, sử dụng nguồn học liệu, thiết bị công nghệ và CNTT hỗ trợ dạy học, giáo dục?

I. Các định hướng lớn trong ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ

1. Ứng dụng toàn diện công nghệ vào các thành tố dạy học và giáo dục:

Ứng dụng CNTT trong giáo dục không chỉ là sử dụng máy tính hay phần mềm đơn lẻ, mà là sự tích hợp toàn diện trên 3 phương diện:

- Nguồn học liệu số hóa (kho dữ liệu, bài giảng, giáo án...).

- Công cụ kỹ thuật như máy tính, thiết bị trình chiếu, mạng Internet.

- Phương pháp tổ chức và khai thác các nguồn lực số nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

2. Phát triển giáo dục thông minh và hệ sinh thái giáo dục số:

Xu hướng hiện nay hướng đến xây dựng giáo dục thông minh, nơi người học chủ động, linh hoạt, được hỗ trợ bởi công nghệ như:

- Trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế ảo (VR/AR), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT).

- Mỗi cá nhân là một hệ sinh thái kết nối với tài nguyên, thiết bị và môi trường số hóa.

3. Thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong giáo dục:

Chuyển đổi số không chỉ là số hóa tài liệu, mà còn là thay đổi mô hình dạy học, quản lý, kiểm tra - đánh giá. Ngành giáo dục cần:

- Thay đổi nhận thức giáo viên.

- Hình thành văn hóa dạy học trên môi trường số.

- Kết nối cộng đồng học tập trực tuyến rộng khắp.

II. Những yêu cầu cụ thể trong ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ

1. Yêu cầu về nhận thức và năng lực giáo viên:

Giáo viên là trung tâm đổi mới giáo dục, do đó cần:

- Nắm vững kiến thức chuyên môn, phương pháp sư phạm và năng lực công nghệ (mô hình TPACK).

- Biết sử dụng các nền tảng hỗ trợ dạy học như PowerPoint, GeoGebra, Moodle, Google Classroom.

- Tự học, tự bồi dưỡng năng lực số qua các khóa đào tạo, thư viện điện tử, cộng đồng chia sẻ.

2. Yêu cầu về thiết kế và tổ chức dạy học:

Việc dạy học có ứng dụng công nghệ cần:

- Lồng ghép hợp lý công nghệ vào KHBD, hoạt động học và kiểm tra đánh giá.

- Tổ chức dạy học đa dạng: dạy trực tiếp kết hợp trực tuyến, lớp học đảo ngược, dạy học dự án...

- Khai thác học liệu số phong phú: video, thí nghiệm mô phỏng, trò chơi học tập, bài giảng điện tử.

- Sử dụng thiết bị công nghệ hiện đại: bảng tương tác, camera, máy chiếu, máy tính bảng…

Ví dụ: trong môn Tự nhiên và Xã hội, giáo viên có thể sử dụng video mô phỏng quá trình hô hấp, giúp học sinh dễ hiểu hơn là chỉ quan sát tranh minh họa.

............

III. Ý nghĩa của các yêu cầu trong việc khai thác, sử dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ (qua môn TNXH lớp 3)

Để minh họa các nội dung trên, em chọn môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 để phân tích ý nghĩa của các yêu cầu về ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ.

Yêu cầu	Nội dung	Ý nghĩa
1. Góp phần đa dạng hóa hình thức tổ chức dạy học	- Trong môn TNXH, thay vì dạy học thuần lý thuyết, giáo viên có thể tổ chức lớp học bán trực tuyến (blended learning), cho học sinh học bài qua video trước ở nhà (mô hình lớp học đảo ngược). - Trên lớp, giáo viên tổ chức các trò chơi ôn tập bằng Quizziz, Kahoot, tăng hứng thú học tập.	Hình thức học tập trở nên linh hoạt, sinh động, học sinh chủ động tiếp cận kiến thức.

................

Tải file về máy để xem đầy đủ gợi ý trả lời câu hỏi module GVPT 15 về những định hướng yêu cầu của việc ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục.

Mời các bạn tham khảo các tài liệu học tập module khác trong chuyên mục Tập huấn.

• Nêu các xu hướng ứng dụng CNTT trong dạy học, giáo dục trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và việc chuyển đổi số trong giáo dục