Thuê người nghỉ hưu có phải đóng BHXH, BHYT, BHTN, TNCN 2026?

Lao động khi đã về hưu nếu cảm thấy mình vẫn còn khỏe, có thể tiếp tục cống hiến cho xã hội thì có thể gia hạn hợp đồng lao động để tiếp tục làm việc. Vậy khi thuê người đã về hưu như vậy làm việc có phải đóng BHXH, BHYT, TNCN... không? Bài viết này Hoatieu.vn sẽ giải đáp cho bạn.

1. Thuê người nghỉ hưu có phải đóng BHXH?

Những người khi đã nghỉ hưu mà vẫn tiếp tục đi làm thì họ sẽ được rút ngắn thời gian làm việc hàng ngày hoặc có những chế độ làm việc ưu tiên nhất định.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 4 Quyết định 595/QĐ-BHXH về đối tượng tham gia BHXH như sau:

Như vậy, những người đi làm theo hợp đồng lao động đều phải đóng bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, theo quy định tại Khoản 9 Điều 123 Luật bảo hiểm xã hội 2014 có nội dung như sau:

Nghĩa rằng, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động trong trường hợp đã nghỉ hưu thì không phải đóng BHXH bắt buộc. Do đó, người nghỉ hưu đang hưởng lương hưu thì không cần phải đóng bảo hiểm xã hội.

Tuy nhiên, cả doanh nghiệp và người lao động cần chú ý là ngoài quyền lợi đang hưởng theo chế độ hưu trí, người lao động cao tuổi vẫn được hưởng các quyền lợi đã thoả thuận theo hợp đồng lao động.

Bên cạnh đó, ngoài việc trả lương theo công việc, doanh nghiệp còn có trách nhiệm chi trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương một khoản tiền cho người lao động tương đương với mức đóng BHXH.

2. Người nghỉ hưu đi làm có phải nộp thuế TNCN?

Thuế thu nhập cá nhân là khoản tiền thuế mà người có thu nhập phải trích nộp một phần tiền lương hoặc từ các nguồn thu khác vào ngân sách nhà nước sau khi đã tính các khoản được giảm trừ.

Theo quy định tại điểm k Khoản 1 Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC:

Theo quy định này thì tiền lương hưu là thu nhập được miễn thuế. Bên cạnh đó, tại Khoản 10 Điều 4 Luật thuế thu nhập cá nhân 2007 cũng có quy định như sau:

Như vậy từ những quy định trên thì ta hiểu rằng, người nghỉ hưu khi đi làm không cần phải đóng thuế thu nhập cá nhân.

3. Hết tuổi lao động có được tham gia BHXH bắt buộc?

Căn cứ theo quy định tại Khoản 9 Điều 123 Luật bảo hiểm xã hội 2014 có nội dung như sau:

Như vậy, theo quy định của pháp luật hiện hành thì người đã hết tuổi lao động, được hưởng lương hưu thì không bắt buộc phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Tuy nhiên, nếu có nhu cầu thì đối tượng này vẫn có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Được doanh nghiệp hỗ trợ một khoản tiền tương ứng với tiền đóng bảo hiểm xã hội theo đúng thỏa thuận và quyền lợi của người lao động.

4. Sử dụng lao động trên 60 tuổi có phải đóng BHXH?

Theo quy định của pháp luật hiện hành thì khi có nhu cầu, người sử dụng lao động có thể thỏa thuận với người lao động cao tuổi kéo dài hợp đồng lao động hoặc giao kết hợp đồng lao động mới có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên hoặc hợp đồng lao động không xác định thời hạn thì vẫn thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN theo quy định.

Vì vậy, một số lao động đã ngoài 60 tuổi làm việc tại công ty được tiếp tục gia hạn hợp đồng lao động hoặc giao kết hợp đồng lao động mới có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên hoặc hợp đồng lao động không xác định thời hạn thì vẫn thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm tự nguyện theo quy định.

5. Người đang hưởng lương hưu có phải đóng bhxh không?

Theo khoản 9 Điều 123 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định như sau: Người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng mà đang giao kết hợp đồng lao động thì không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Ngoài ra, theo Khoản 3, Điều 168 Bộ luật Lao động 2019, đối với người lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo BHXH bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp thì người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương một khoản tiền cho người lao động tương đương với mức người sử dụng lao động đóng BHXH bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động theo quy định của pháp luật về BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

Đối chiếu với quy định trên, người lao động đang hưởng lương hưu thì không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải trả thêm cho bà một khoản tiền tương đương với mức doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật. Nếu người lao động muốn đóng bảo hiểm xã hội thì có thể tham gia đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện. 

6. Mẫu hợp đồng đối với người đã nghỉ hưu

Người đã nghỉ hưu là người lao động làm việc trong độ tuổi lao động, hết độ tuổi lao động theo quy định thì người lao động được về hưu. Theo quy định tại Điều 169 Bộ luật lao động 2019, năm 2022, độ tuổi nghỉ hưu đối với nam là 60 tuổi 06 tháng và 55 tuổi 8 tháng đối với lao động nữ. 

Tuy nhiên, không phải người lao động nào cũng đều nghỉ hưu theo quy định trên, người lao động bị suy giảm khả năng lao động; làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn nhưng không quá 05 tuổi so với quy định. Đối với người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao và một số trường hợp đặc biệt có thể nghỉ hưu ở tuổi cao hơn nhưng không quá 05 tuổi so với quy định. 

Khi người lao động đến tuổi nghỉ hưu, nếu có nhu cầu thì người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận ký kết hợp đồng lao động mới hoặc kéo dài thời gian hợp đồng lao động. 

Theo quy định Điều 149 Bộ luật lao động 2019 quy định về vấn đề sử dụng người lao động cao tuổi như sau: "Khi sử dụng người lao động cao tuổi, hai bên có thể thỏa thuận giao kết nhiều lần hợp đồng lao động xác định thời hạn"

Mẫu hợp đồng lao động đối với đối với người đã nghỉ hưu hay mẫu hợp đồng lao động với người cao tuổi đều được giao kết theo mẫu hợp đồng lao động thông thường, nội dung trong hợp đồng do các bên thỏa thuận. Đối với người lao động cao tuổi thì người sử dụng lao động cần lưu ý về tính chất, mức độ của công việc phù hợp với sức khỏe của người lao động và thời hạn của hợp đồng. 

Mời các bạn tham khảo thêm một số bài viết hữu ích khác như: Thủ tục cho người lao động nghỉ hưu, Mẫu đề nghị gia hạn hợp đồng lao động từ chuyên mục Hỏi đáp pháp luật của trang Hoatieu.vn.