Sốc phản vệ là gì? Phân loại sốc phản vệ

Sốc phản vệ là gì? Là câu hỏi mà nhiều người quan tâm về mức độ nguy hiểm của sốc phản vệ và không biết làm như thế nào khi gặp trường hợp sốc phản vệ. Vậy bạn hãy cùng Hoatieu.vn tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé. 

1. Sốc phản vệ là gì?

Căn cứ vào khoản 3 điều 2 Thông tư 51/2017/TT-BYT định nghĩa về sốc phản vệ như sau: 

Như vậy sốc phản vệ được cho là mức độ nặng nhất của việc phản ứng dị ứng, hiểu đơn giản là cơ thể bạn xảy ra các phản ứng mạnh có chất không phù hợp đi vào cơ thể. Sốc phản vệ biểu hiện những triệu chứng sau 30 phút sử dụng thuốc, ăn thức ăn lạ hoặc sử dụng test, ong đốt,... Người bị sốc phản vệ có triệu chứng co thắt phế quản, phát ban, đau tức ngực,nôn, đau bụng,... vì thế nên trường hợp sốc phản vệ cần xử lý kịp thời nếu không có thể gây tử vong.

2. Phân loại sốc phản vệ

Quy định tại phụ lục II Thông tư 51/2017/TT-BYT quy định về mức độ phản vệ được phân thành những loại như sau:

• Phản vệ nhẹ: Chỉ có các triệu chứng da, tổ chức dưới da và niêm mạc như mày đay, ngứa, phù mạch.
• Phản vệ nặng: có từ 2 biểu hiện ở nhiều cơ quan: mày đay, phù mạch xuất hiện nhanh; khó thở nhanh nông, tức ngực, khàn tiếng, chảy nước mũi; đau bụng, nôn, ỉa chảy; huyết áp chưa tụt hoặc tăng, nhịp tim nhanh hoặc loạn nhịp
• Phản vệ nguy kịch: biểu hiện ở nhiều cơ quan với mức độ nặng hơn như sau:
  - Đường thở: tiếng rít thanh quản, phù thanh quản.
  - Thở: thở nhanh, khò khè, tím tái, rối loạn nhịp thở.
  - Rối loạn ý thức: vật vã, hôn mê, co giật, rối loạn cơ tròn.
  - Tuần hoàn: sốc, mạch nhanh nhỏ, tụt huyết áp. 
• Sốc phản vệ ngừng tuần hoàn: Biểu hiện ngừng hô hấp, ngừng tuần hoàn.

Như vậy phải căn cứ vào các triệu chứng cụ thể của từng mức độ nhằm chuẩn đoán đúng để xử lý theo những quy định xử lý phản vệ của pháp luật. Và việc xử lý sốc phản vệ cũng cần phải thực hiện nhanh và kịp thời.

3. Hướng dẫn xử trí sốc phản vệ

Quy định tại phụ lục III của Thông tư 51/2017/TT-BYT về hướng dẫn xử trí cấp cứu phản vệ có các nguyên tắc cụ thể như sau:

• Tất cả trường hợp phản vệ phải được phát hiện sớm, xử trí khẩn cấp, kịp thời ngay tại chỗ và theo dõi liên tục ít nhất trong vòng 24 giờ.
• Bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh viên, kỹ thuật viên, nhân viên y tế khác phải xử trí ban đầu cấp cứu phản vệ.
• Adrenalin là thuốc thiết yếu, quan trọng hàng đầu cứu sống người bệnh bị phản vệ, phải được tiêm bắp ngay khi chẩn đoán phản vệ từ độ II trở lên.
• Ngoài hướng dẫn này, đối với một số trường hợp đặc biệt còn phải xử trí theo hướng dẫn tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Thông tư này.

Theo đó nguyên tắc xử lý sốc phản vệ được áp dụng cho tất cả các trường hợp, mức độ sốc phản về khác nhau. Nhưng để xử lý đúng thì cần phải căn cứ theo mức độ của bệnh nhân để xử lý trong mỗi tình huống cụ thể. Để biết chi tiết, mời bạn tham khảo cụ thể tại phụ lục III, IV của Thông tư 51/2017/TT-BYT tại đây.

Tuy nhiên việc khẩn cấp trước khi đưa được bệnh nhân đến bệnh viện xử trí sốc phản vệ thì bạn cần lưu ý những bước cơ bản về sơ cứu sốc phản vệ như sau: 

• Trường hợp gặp nạn nhân sốc phản vệ cần đưa nạn nhân lên vị trí thoải mái, nâng cao chân để máu lưu thông đến các cơ quan quan trọng;
• Trong trường hợp bị sốc phản vệ do ong đốt, thì hãy nhanh chóng loại bỏ ngòi ong trên da, sau đó rửa sạch bằng xà bông và nước ấm rồi đắp băng lạnh để giảm sưng, đau. Không nặn, bóp vùng bị đốt để tránh nọc độc lan nhanh;
• Trường hợp thấy nạn nhân ngừng thở thì bạn cần hô hấp nhân tạo cho đến khi nhân viên y tế đến nơi hoặc nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. 

Các bạn có thể tham khảo thêm bài viết Phác đồ cấp cứu chống sốc phản vệ 2022 mới nhất để tìm hiểu thêm các thông tin về cấp cứu chống sốc phản vệ.

Như vậy, trên đây là bài viết của Hoa tiêu về "Sốc phản vệ là gì? Phân loại sốc phản vệ". Mời các bạn tham khảo thêm những thông tin hữu ích trong mục hỏi đáp pháp luật sau đây:

• Bảo hiểm y tế là gì?
• Cách khai báo y tế điện tử - khai báo y tế trực tuyến
• Hotline các Trung tâm y tế, Trạm y tế