Vị trí, vai trò của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Từ ngày 01/01/2021, Luật Thanh niên 2020 có hiệu lực bổ sung, hoàn thiện các quy định về Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.

Trong bài viết này, Hoatieu gửi đến bạn đọc Vị trí, vai trò của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

1. Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là gì?

Điều 28 Luật Thanh niên 2020 định nghĩa:

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị-xã hội của thanh niên Việt Nam, giữ vai trò nòng cốt trong phong trào thanh niên và tổ chức thanh niên; tổ chức hướng dẫn hoạt động của thiếu niên, nhi đồng, phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh.

• Ngày hội thiếu nhi vui khoe tiến bước lên Đoàn
• Truyền thống của đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh gồm những gì?
• Thư chúc mừng ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
• Để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mỗi đoàn viên thanh niên cần phải làm gì?

2. Hệ thống tổ chức đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh bao gồm mấy cấp?

Điều lệ Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh quy định: hệ thống tổ chức của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh gồm 4 cấp:

• Cấp Trung ương.
• Cấp tỉnh và tương đương.
• Cấp huyện và tương đương.
• Cấp cơ sở (gồm Đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở).

Có thể thấy hệ thống Đoàn thanh niên được tổ chức với hệ thống từ trường học, chính quyền địa phương đến cấp trung ương giúp phát triển lực lượng thanh niên Việt Nam.

3. Nguyên tắc hoạt động của đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ.

Nguyên tắc này được thể hiện:

• Cơ quan lãnh đạo các cấp của Đoàn do bầu cử lập ra, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách. Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đoàn là Đại hội đại biểu toàn quốc. Cơ quan lãnh đạo của Đoàn ở mỗi cấp là đại hội đại biểu hoặc đại hội đoàn viên ở cấp ấy. Giữa hai kỳ đại hội, cơ quan lãnh đạo là Ban Chấp hành do đại hội Đoàn cùng cấp bầu ra, giữa hai kỳ họp Ban Chấp hành, cơ quan lãnh đạo là Ban Thường vụ do Ban Chấp hành cùng cấp bầu ra. Số lượng uỷ viên Ban Chấp hành cấp nào do đại hội cấp đó quyết định theo hướng dẫn của Ban Thường vụ Trung ương Đoàn. Số lượng uỷ viên Ban Thường vụ không quá một phần ba (1/3) số lượng ủy viên Ban Chấp hành. Ở cấp Trung ương, số lượng Bí thư Trung ương Đoàn không quá một phần ba (1/3) số lượng ủy viên Ban Thường vụ.
• Nghị quyết của Đoàn phải được chấp hành nghiêm chỉnh, cấp dưới phục tùng cấp trên, thiểu số phục tùng đa số, cá nhân phục tùng tổ chức.
• Trước khi quyết định các công việc và biểu quyết nghị quyết của Đoàn, các thành viên đều được cung cấp thông tin và phát biểu ý kiến của mình, ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu và báo cáo lên Đoàn cấp trên cho đến Đại hội đại biểu toàn quốc, song phải nghiêm chỉnh chấp hành nghị quyết hiện hành.
• Đại hội, hội nghị của các cơ quan lãnh đạo của Đoàn chỉ có giá trị khi có ít nhất hai phần ba (2/3) số thành viên được triệu tập tham dự.
• Trường hợp thành viên được triệu tập theo cơ chế đại biểu thì phải có ít nhất hai phần ba (2/3) số đại biểu và thay mặt cho ít nhất hai phần ba (2/3) số tổ chức Đoàn trực thuộc tham dự. Quyết định của đại hội, hội nghị chỉ có giá trị khi được sự đồng ý của trên một phần hai (1/2) số thành viên có mặt.

4. Vị trí, vai trò của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Đoàn là thành viên trong hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong hệ thống này Đảng là người lãnh đạo, Đoàn là một trong các tổ chức thành viên.

• Đối với Đảng:

Đoàn là hoạt động dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, là đội dự bị tin cậy của Đảng, nguồn cung cấp cán bộ theo yêu cầu nhiệm vụ chính trị của Đảng. Những lực lượng ưu tú của Đoàn qua quá trình rèn luyện, bồi dưỡng sẽ là lực lượng cốt lõi của Đảng trong tương lai.

Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là lực lượng tiếp nối của Đảng, lực lượng Đoàn sẽ được Đảng dẫn dắt, định hướng để lực lượng thanh niên nước ta phát triển theo đúng định hướng của Đảng. Đoàn thanh niên còn được coi là một cánh tay hỗ trợ cho hoạt động của Đảng sâu rộng trong thế hệ thanh niên phấn đấu và phát triển. 

• Đối với nhà nước:

Đoàn là chỗ dựa vững chắc của Nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đoàn phối hợp với các cơ quan Nhà nước, các đoàn thể và tổ chức xã hội chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi.

Các hoạt động ở khu vực chính quyền địa phương không thể thiếu đi những công tác quan trọng của Đoàn, lực lượng trẻ tuổi với nhiệt huyết và sức trẻ sẽ hỗ trợ nhà nước tốt nhất trong việc tuyên tuyền pháp luật, đảm bảo an ninh trật tự và phòng chống tệ nạn xã hội ở địa phương.

• Đối với các tổ chức xã hội của thanh niên và phong trào thanh niên:

Đoàn giữ vai trò làm nòng cốt chính trị trong việc xây dựng tổ chức tổ chức và hoạt động của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam, Hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam và các thành viên khác của Hội.

• Đối với Đội TNTP Hồ Chí Minh:

Đoàn giữ vai trò là người phụ trách Đội và có trách nhiệm xây dựng tổ chức Đội, lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác thiếu nhi, tạo điều kiện về cơ sở vật chất và tài chính cho hoạt động của Đội.

Để giáo dục và định hướng sâu rộng cho thế hệ mầm non tương lai thì Đoàn chính là một cầu nối dẫn dắt các em thiếu nhi, nhi đồng phát triển và tiếp nối vai trò, trọng trách của Đoàn.

Như vậy có thể thấy trong hệ thống chính trị nước ta Đoàn đóng vai trò không thể thiếu trong hoạt động chính trị. Bởi thanh niên là lực lượng giúp đất nước phát triển trong tương lai, lực lượng tiếp nối của Đảng, lực lượng dẫn dắt thế hệ thiếu nhi. Từ đó thì những tư tưởng, định hướng của Đảng được giáo dục sâu và rộng làm nền móng vững chắc cho xây dựng và phát triển đất nước.

5. Chức năng của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Theo điều 28 Luật Thanh niên 2020, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có các chức năng sau:

• Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có trách nhiệm giám sát và phản biện xã hội đối với chính sách, pháp luật về thanh niên theo quy định của pháp luật; tổng hợp, phản ánh ý kiến, kiến nghị của thanh niên đến cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.
• Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có trách nhiệm tham gia, phối hợp với các cơ quan nhà nước có liên quan trong quá trình xây dựng, tuyên truyền và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật đối với thanh niên.
• Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thực hiện các hoạt động đối ngoại thanh niên.

Trên đây Hoatieu đã cung cấp cho các bạn thông tin về Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Mời các bạn đọc thêm các bài viết liên quan tại mục Văn học, mảng Tài liệu.

Các bài viết liên quan:

• Chỉn chu hay chỉnh chu, từ nào là đúng chính tả?
• Chế độ chính sách đối với giáo viên tổng phụ trách đội
• Hướng dẫn viết thu hoạch Nghị quyết Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2020-2025.