Quy trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 5 năm 2026

Quy trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 5 năm 2026 sách thống nhất (Kết nối tri thức) hướng dẫn các bước dạy học các dạng bài chủ yếu như: Đọc hiểu, Chính tả, Luyện từ và câu, Viết văn,... Qua đó giúp giáo viên triển khai bài giảng một cách khoa học, đảm bảo phát triển đầy đủ các năng lực ngôn ngữ cho học sinh và nâng cao hiệu quả giảng dạy trên lớp. 

• Quy trình dạy học các môn lớp 5
• Quy trình dạy học vần, tập đọc lớp 1
• Quy trình dạy học cấp tiểu học

Quy trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 5

I. ĐỊNH HƯỚNG CHUNG

Môn Tiếng Việt lớp 5 theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 được dạy theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Trọng tâm của môn học là phát triển năng lực ngôn ngữ thông qua các hoạt động đọc, viết, nói và nghe.

Ở lớp 5, học sinh không chỉ đọc đúng, viết đúng mà còn cần biết đọc hiểu sâu hơn, biết nêu ý kiến cá nhân, biết trao đổi, biết viết đoạn văn, bài văn có bố cục rõ ràng, biết sử dụng từ ngữ, câu, dấu câu và các biện pháp tu từ phù hợp.

Khi dạy Tiếng Việt lớp 5, giáo viên cần tổ chức tiết học theo hướng học sinh được hoạt động, được suy nghĩ, được trình bày, được trao đổi, được viết và được sửa lỗi. Giáo viên không nên giảng giải một chiều hoặc cho học sinh học thuộc máy móc. Mỗi tiết học cần có sản phẩm học tập cụ thể như: đọc được văn bản, trả lời được câu hỏi, nêu được nội dung, trình bày được ý kiến, viết được đoạn/bài, sửa được lỗi trong bài viết.

II. CÁC DẠNG BÀI CHỦ YẾU TRONG TIẾNG VIỆT LỚP 5

Các dạng bài trong Tiếng Việt lớp 5 gồm:

1. Đọc
2. Nói và nghe
3. Viết chính tả hoặc rèn kĩ năng viết đúng
4. Luyện từ và câu
5. Viết đoạn văn, bài văn
6. Đọc mở rộng
7. Ôn tập, đánh giá

Tùy từng tuần học, các hoạt động trên có thể được bố trí linh hoạt, nhưng giáo viên cần nắm chắc quy trình từng dạng bài để tổ chức tiết dạy hiệu quả.

III. QUY TRÌNH DẠY BÀI ĐỌC

1. Mục tiêu

Bài đọc giúp học sinh đọc đúng, đọc lưu loát, biết đọc diễn cảm phù hợp với nội dung văn bản; hiểu được nội dung, ý nghĩa của văn bản; biết nhận xét nhân vật, sự việc, chi tiết, hình ảnh; biết liên hệ với bản thân và cuộc sống.

Ở lớp 5, yêu cầu đọc hiểu cao hơn lớp 3, lớp 4. Học sinh cần biết tìm thông tin trực tiếp, suy luận, giải thích, nhận xét, bày tỏ ý kiến và rút ra bài học.

2. Quy trình thực hiện

Bước 1. Khởi động, kết nối vào bài

Giáo viên tổ chức một hoạt động ngắn để tạo hứng thú học tập. Có thể dùng tranh ảnh, câu hỏi gợi mở, trò chơi, tình huống, video ngắn hoặc liên hệ trải nghiệm của học sinh.

Mục đích của khởi động là giúp học sinh kết nối với chủ điểm, nội dung hoặc vấn đề đặt ra trong văn bản. Hoạt động này cần ngắn gọn, tự nhiên, không kéo dài quá lâu.

Ví dụ: Trước khi học một văn bản về lòng biết ơn, giáo viên có thể hỏi: “Em đã từng biết ơn ai? Vì sao?”

Bước 2. Đọc mẫu, định hướng giọng đọc

Giáo viên đọc mẫu toàn bài hoặc mời học sinh đọc tốt đọc mẫu. Khi đọc mẫu, cần thể hiện đúng giọng điệu của văn bản: vui tươi, xúc động, trang trọng, tha thiết, hài hước hoặc hồi hộp.

Sau đọc mẫu, giáo viên hướng dẫn học sinh cách đọc chung:

• Văn bản cần đọc với giọng như thế nào?
• Đoạn nào cần đọc chậm?
• Đoạn nào cần nhấn giọng?
• Nếu có lời nhân vật thì giọng từng nhân vật ra sao?
• Cần chú ý những dấu câu nào?

Bước 3. Luyện đọc đúng

Giáo viên tổ chức cho học sinh luyện đọc từng đoạn, từng phần hoặc từng khổ thơ.

Các việc cần thực hiện:

• Hướng dẫn chia đoạn nếu văn bản dài.
• Học sinh đọc nối tiếp đoạn.
• Luyện đọc từ khó, tên riêng, từ dễ nhầm.
• Luyện đọc câu dài, câu có nhiều dấu câu.
• Hướng dẫn ngắt nghỉ, nhấn giọng.
• Học sinh luyện đọc theo cặp hoặc nhóm.
• Một số học sinh đọc trước lớp.

Với học sinh đọc còn hạn chế, giáo viên cần giao nhiệm vụ vừa sức, cho đọc đoạn ngắn, hỗ trợ bằng bạn đọc cùng hoặc đọc mẫu lại.

Bước 4. Giải nghĩa từ ngữ, hình ảnh

Giáo viên hướng dẫn học sinh hiểu nghĩa từ mới, từ khó, từ giàu hình ảnh, từ có giá trị biểu cảm. Không nên yêu cầu học sinh học thuộc định nghĩa khô cứng. Cần giúp học sinh hiểu nghĩa từ trong ngữ cảnh văn bản.

Có thể thực hiện bằng các cách:

• Dựa vào chú thích trong sách giáo khoa.
• Đọc lại câu văn chứa từ đó.
• Đoán nghĩa qua ngữ cảnh.
• Tìm từ gần nghĩa, trái nghĩa.
• Đặt câu với từ vừa học.
• Dùng tranh ảnh hoặc tình huống minh họa.

Bước 5. Tìm hiểu nội dung bài đọc

Giáo viên tổ chức cho học sinh trả lời câu hỏi đọc hiểu. Học sinh cần được đọc lại văn bản, tìm chi tiết, trao đổi với bạn rồi mới trình bày.

Các dạng câu hỏi thường gặp:

• Câu hỏi tìm thông tin trực tiếp.
• Câu hỏi giải thích chi tiết, hình ảnh.
• Câu hỏi nhận xét nhân vật, sự việc.
• Câu hỏi suy luận ý nghĩa.
• Câu hỏi nêu cảm nhận cá nhân.
• Câu hỏi liên hệ thực tế.

Giáo viên cần khuyến khích học sinh trả lời bằng lời của mình, không đọc chép nguyên văn máy móc. Khi học sinh trả lời chưa đầy đủ, giáo viên gợi mở để các em tự điều chỉnh.

Bước 6. Nêu nội dung, ý nghĩa của văn bản

Sau khi tìm hiểu bài, giáo viên hướng dẫn học sinh nêu nội dung chính hoặc thông điệp của văn bản.

Có thể gợi ý bằng câu hỏi:

• Văn bản nói về ai, việc gì?
• Qua văn bản, em hiểu được điều gì?
• Tác giả muốn gửi gắm điều gì?
• Em học được điều gì từ nhân vật hoặc sự việc trong bài?

Giáo viên chốt nội dung bằng câu ngắn gọn, rõ ý, phù hợp với học sinh lớp 5.

Bước 7. Luyện đọc lại, đọc diễn cảm

Giáo viên chọn đoạn tiêu biểu để học sinh luyện đọc diễn cảm. Học sinh có thể đọc cá nhân, đọc theo cặp, đọc phân vai hoặc thi đọc.

Khi luyện đọc diễn cảm, cần chú ý:

• Giọng đọc phù hợp nội dung.
• Biết ngắt nghỉ đúng.
• Biết nhấn giọng ở từ ngữ quan trọng.
• Thể hiện được cảm xúc của văn bản.
• Không đọc đều đều, không đọc quá nhanh.

Bước 8. Vận dụng sau đọc

Giáo viên tổ chức hoạt động vận dụng ngắn:

• Nói một điều em học được.
• Liên hệ với bản thân.
• Viết một câu cảm nghĩ.
• Kể lại chi tiết em thích.
• Tìm thêm thông tin, tranh ảnh, câu chuyện cùng chủ đề.
• Thực hiện một việc làm phù hợp với bài học.

IV. QUY TRÌNH DẠY NÓI VÀ NGHE

Mục tiêu

Hoạt động Nói và nghe giúp học sinh biết trình bày ý kiến, kể chuyện, thảo luận, trao đổi, giải thích, thuyết phục, lắng nghe và phản hồi lịch sự. Ở lớp 5, học sinh cần nói rõ ý hơn, biết nêu lí do, biết bảo vệ ý kiến cá nhân và biết tôn trọng ý kiến khác.

...

V. QUY TRÌNH DẠY LUYỆN TỪ VÀ CÂU

1. Mục tiêu

Luyện từ và câu giúp học sinh mở rộng vốn từ, hiểu nghĩa từ, dùng từ đúng ngữ cảnh, nhận biết và sử dụng câu, thành phần câu, dấu câu, biện pháp tu từ và các phương tiện liên kết câu phù hợp.

Ở lớp 5, giáo viên cần chú trọng việc vận dụng kiến thức tiếng Việt vào nói và viết, không dạy ngữ pháp nặng nề, khô cứng.

2. Quy trình thực hiện

Bước 1. Khởi động

Giáo viên tổ chức trò chơi ngôn ngữ, câu đố, tìm từ, đặt câu, sửa câu hoặc nhắc lại kiến thức cũ. Hoạt động cần ngắn gọn, có liên hệ trực tiếp với nội dung bài học.

...

VII. QUY TRÌNH DẠY VIẾT ĐOẠN VĂN, BÀI VĂN

1. Mục tiêu

Ở lớp 5, học sinh cần biết viết đoạn văn, bài văn có bố cục rõ ràng, nội dung phù hợp, câu văn mạch lạc, biết sử dụng từ ngữ gợi tả, gợi cảm và biết sửa bài sau khi viết.

Các kiểu bài viết thường chú trọng:

• Kể chuyện.
• Miêu tả.
• Viết đoạn văn nêu cảm nghĩ.
• Viết bài văn theo yêu cầu.
• Viết văn bản thông dụng phù hợp lứa tuổi.
• Viết đoạn/bài thể hiện ý kiến cá nhân.

...

VIII. QUY TRÌNH DẠY ĐỌC MỞ RỘNG

1. Mục tiêu

Đọc mở rộng giúp học sinh hình thành thói quen đọc sách, biết lựa chọn văn bản phù hợp, biết ghi chép điều đã đọc, biết chia sẻ cảm nhận và phát triển văn hóa đọc.

2. Quy trình thực hiện

Bước 1. Giới thiệu chủ đề đọc

Giáo viên nêu chủ đề đọc gắn với bài học hoặc chủ điểm. Có thể giới thiệu một số cuốn sách, bài thơ, truyện, văn bản thông tin phù hợp học sinh lớp 5.

...

IX. QUY TRÌNH DẠY ÔN TẬP, ĐÁNH GIÁ

1. Mục tiêu

Tiết ôn tập giúp học sinh hệ thống kiến thức, củng cố kĩ năng đọc, viết, nói và nghe; phát hiện những điểm còn hạn chế để tiếp tục rèn luyện. Đánh giá cần chú trọng sự tiến bộ của học sinh, không chỉ đánh giá điểm số.

2. Quy trình thực hiện

Bước 1. Khởi động

Giáo viên tổ chức trò chơi, câu hỏi nhanh, ô chữ, thẻ từ hoặc hoạt động gợi nhớ kiến thức đã học.

...

X. TÓM TẮT QUY TRÌNH THEO TỪNG DẠNG BÀI

1. Bài Đọc

Khởi động → Đọc mẫu → Luyện đọc đúng → Giải nghĩa từ → Tìm hiểu bài → Nêu nội dung → Luyện đọc diễn cảm → Vận dụng

2. Nói và nghe

Giới thiệu chủ đề → Xác định yêu cầu → Chuẩn bị ý → Luyện nói nhóm/cặp → Trình bày → Nhận xét, phản hồi → Vận dụng

...

Quy trình dạy tập đọc lớp 5 sách Kết nối tri thức

1. Quy trình dạy Tiết đọc môn Tiếng Việt 5

Đối với bài đọc 1 tiết

A. Khởi động

B. Khám phá

I. Luyện đọc

1. Đọc mẫu

2. Luyện đọc đúng

+ Luyện đọc từ khó

+ Luyện đọc câu dài

+ Đọc nối tiếp đoạn trước lớp

+ Đọc theo nhóm

+ Đọc toàn bài

II. Tìm hiểu bài (Đọc hiểu)

1. Giải nghĩa từ

2. Trả lời câu hỏi

3. Rút ra nội dung bài

4. Luyện đọc lại (Đọc diễn cảm bài đọc)

C. Vận dụng

Nêu cảm xúc của mình sau khi học xong bài

Đối với bài đọc 2 tiết

A. Khởi động

B. Khám phá

I. Luyện đọc

3. Đọc mẫu

4. Luyện đọc đúng

+ Luyện đọc từ khó

+ Luyện đọc câu dài

+ Đọc nối tiếp đoạn trước lớp

+ Đọc theo nhóm

+ Đọc toàn bài

5. Luyện đọc diễn cảm

II. Tìm hiểu bài (Đọc hiểu)

1. Giải nghĩa từ

2. Trả lời câu hỏi

3. Rút ra nội dung bài

5. Luyện đọc lại (Đọc diễn cảm bài đọc)

III. Luyện tập theo VB đọc

C. Vận dụng

Nêu cảm xúc của mình sau khi học xong bài

2. Các bước dạy tập đọc lớp 5 theo chương trình GDPT 2018

I. DẠNG BÀI (HOẠT ĐỘNG): ĐỌC (1Tiết)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Kiến thức

2. Năng lực

3. Phẩm chất

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

2. Học sinh: Lưu ý không cho sách giáo khoa

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

1. Khởi động (2-3’)

- Khởi động: Múa, hát…

- Kiểm tra bài cũ: GV có thể dựa vào gợi ý trong sách để tiến hành các hoạt động gợi mở nội dung liên quan đến chủ điểm (nếu là bài đầu tiên của chủ điểm), bài đọc. Sử dụng nhiều hình thức đa dạng để hoạt động khởi động sát với nội dung văn bản đọc:

+ HS quan sát tranh, nghe một bài hát, xem clip..liên quan đến chủ đề của văn bản.

+ HS trả lời câu hỏi, chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc….

- Kết nối: Giới thiệu văn bản đọc :

+ Giới thiệu, gợi mở về nội dung bài.

+ Đặt câu hỏi cho HS suy nghĩ, dự đoán…

2. Hình thành kiến thức (30-32’)

a. Đọc văn bản

1. GV (hoặc HS khá giỏi) đọc mẫu văn bản- HS theo dõi đọc thầm, chia đoạn

2. GV chia đoạn đọc

3. Hướng dẫn đọc

- Luyện đọc từ khó, câu khó,…, giải nghĩa từ. (toàn bài).

- Hướng dẫn cách đọc từng đoạn. (phát âm, ngắt, nghỉ, các kiểu câu,…..)

- HS luyện đọc từng đoạn.

- HS đọc nối đoạn (trong nhóm, trước lớp).

- GV hướng dẫn đọc cả bài. – HS đọc cả bài.

b. Trả lời câu hỏi (10-12’)

- GV hướng dẫn HS trả lời lần lượt các câu hỏi hoặc thực hiện các yêu cầu tìm hiểu nội dung bài có trong sách giáo khoa với nhiều hình thức khác nhau (cá nhân- nhóm - lớp).

- GV chốt lại nội dung bài đọc, chú ý liên hệ thực tế.

c. Luyện đọc lại (8-10’)

- GV hướng dẫn học sinh đọc từng đoạn, đọc cả bài (nhấn giọng, giọng đọc, phân biệt lời nhân vật , thể hiện cảm xúc ,…).

- HS đọc nối tiếp

- HS đọc đoạn em thích hoặc HS đọc phân vai (với văn bản đọc có câu hội thoại); HS đọc thuộc một đoạn thơ (với văn bản đọc là bài thơ).

- HS đọc cả bài.

3. Vận dụng, trải nghiệm (1-2’)

- Nêu lại nội dung bài học.

- Nhận xét tiết học.

- Dặn dò chuẩn bị cho bài đọc sau.

- Hoạt động ứng dụng: Khuyến khích HS đọc bài, thực hành các nội dung luyện tập theo văn bản đọc.

II. DẠNG BÀI (HOẠT ĐỘNG): ĐỌC (2 Tiết)

TIẾT 1:

1. Khởi động (3-5p)

- Khởi động: Hát, múa

- Kiểm tra bài cũ: GV có thể dựa vào gợi ý trong sách để tiến hành các hoạt động gợi mở nội dung liên quan đến chủ điểm (nếu là bài đầu tiên của chủ điểm), bài đọc. Sử dụng nhiều hình thức đa dạng để hoạt động khởi động sát với nội dung văn bản đọc:

+ HS quan sát tranh, nghe một bài hát, xem clip..liên quan đến chủ đề của văn bản.

+ HS trả lời câu hỏi, chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc….

- Kết nối: Giới thiệu văn bản đọc:

+ Giới thiệu, gợi mở về nội dung bài.

+ Đặt câu hỏi cho HS suy nghĩ, dự đoán…

2. Hình thành kiến thức (30-32’)

a. Đọc văn bản

1. GV (hoặc HS khá giỏi) đọc mẫu văn bản - HS theo dõi đọc thầm, chia đoạn

2. GV chia đoạn đọc

3. Hướng dẫn đọc

- Luyện đọc từ khó, câu khó,…, giải nghĩa từ. (toàn bài).

- Hướng dẫn cách đọc từng đoạn. (phát âm, ngắt, nghỉ, các kiểu câu, …..) – HS luyện đọc từng đoạn.

- HS đọc nối đoạn (trong nhóm, trước lớp).

- GV hướng dẫn đọc cả bài. – HS đọc cả bài.

b. Trả lời câu hỏi

- GV hướng dẫn HS trả lời lần lượt các câu hỏi hoặc thực hiện các yêu cầu tìm hiểu nội dung bài có trong sách giáo khoa với nhiều hình thức khác nhau (cá nhân- nhóm - lớp).

- GV chốt lại nội dung bài đọc, chú ý liên hệ thực tế.

...

3. Quy trình dạy tập đọc lớp 5 theo hướng phát triển năng lực

I. MỤC TIÊU

1. Năng lực đặc thù:

- Bám chuẩn KT, KN

- Lồng ghép mục tiêu bảo vệ môi trường, giáo dục Kỹ năng sống (nếu phù hợp)

2. Phẩm chất: Bám chủ điểm bài tập đọc

3. Năng lực chung: Bao gồm các năng lực Tự học, Tự giải quyết vấn đề, Giao tiếp và hợp tác, ... và năng lực đối với môn học ( Phát triển ngôn ngữ, văn học, ...)

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

- Giáo viên: Đồ dùng dạy học (máy chiếu, tranh ảnh, mô hình,...)

- Học sinh: Đồ dùng học tập

II. HOẠT ĐÔNG DẠY HỌC

1. Khởi động

- Đặt câu hỏi, câu đố vui, kể chuyện, nêu một tình huống, tổ chức trò chơi lồng kiểm tra bài cũ hoặc kiến thức liên quan đến tiết học,....

- GV nhận xét và dẫn dắt giới thiệu bài.

...

4. Quy trình dạy phân môn Tập đọc lớp 4, 5

1. Kiểm tra bài cũ

• Giáo viên chia lớp thành 3-4 nhóm, yêu cầu nhóm trưởng kiểm tra 2, 3 học sinh đọc thành tiếng hoặc đọc thuộc lòng đoạn – bài của bài tập đọc trước đó. Nhóm trưởng đặt câu hỏi theo sách giáo khoa ứng với nội dung đoạn các bạn đọc.
• Nhóm nhận xét.
• Các nhóm trưởng báo cáo kết quả hoạt động bài cũ cho giáo viên.
• Giáo viên nhận xét chung.

2. Bài mới

• Giáo viên giới thiệu bài. Giáo viên ghi tựa.
• Học sinh ghi tựa bài.
• Giáo viên đưa ra yêu cầu cần đạt của bài học, học sinh đọc.

...

5. Hướng dẫn trình bày bảng Tập đọc lớp 4, 5

Thứ ... ngày ... tháng ... năm ...

Tập đọc:
Tên bài
(Tên tác giả)

Luyện đọc - Từ khó phát âm. - Câu văn dài (câu thơ khó) cần hướng dẫn. - Đoạn văn (thơ) hướng dẫn đọc diễn cảm.

Tìm hiểu bài - Ý đoạn 1: Các từ ngữ cần giảng ở đoạn 1 - Ý đoạn 2: Các từ ngữ cần giảng ở đoạn 1 ....................................................... Nội dung bài:

Ví dụ:

Luyện đọc GV tự xác định nội dung ghi bảng dựa vào thực tế luyện đọc của HS.

Tìm hiểu bài + Mưa: Mưa hối hả, rất phũ, một hồi rồi tạnh hẳn, trong mưa có dông. + Cây: mọc thành chòm, thành rặng, rễ dài… + Nhà cửa: dọc hành kênh, dưới hàng đước. + Con người Thông minh, giàu nghị lực, thượng võ.

...

>> Xem bản đầy đủ trong file tải về.

Trên đây Hoatieu.vn đã gửi tới các bạn Quy trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 5 năm học mới. Từ đó giáo viên dễ dàng và thuận tiện hơn trong quá trình dạy học.

Mời các bạn tham khảo các tài liệu có liên quan trong chuyên mục Dành cho giáo viên.