Thặng dư vốn cổ phần 2026

Trong lĩnh vực kinh doanh, đặc biệt là báo cáo tài chính của nhiều công ty thường có phần thặng dư vốn cổ phần và nó thường chiếm 1 phần lớn trong vốn chủ sở hữu, để biết thế nào là thặng dư vốn cổ phần hay thặng dư vốn cổ phần là gì các bạn hãy theo dõi bài viết của Hoatieu.vn dưới đây.

1. Thặng dư vốn cổ phần là gì?

Thặng dư vốn cổ phần hay còn gọi là thặng dư vốn trong công ty cổ phần, đây là khoản chênh lệch mệnh giá cổ phiếu với giá thực tế phát hành.

Ví dụ 1: Một công ty cổ phần Z phát hành 120.000 cổ phiếu, mỗi cổ phiếu có giá 100.000 đồng, dự kiến huy động 12 tỷ. Vì nhu cầu từ thị trường, công ty Z bán mỗi cổ phiếu giá 160.000 đồng, khi bán hết số cổ phiếu nêu trên thì họ thu được 19,2 tỷ. Do đó, phần thặng dư vốn cổ phẩn của công ty Z là 7,2 tỷ.

Ví dụ 2: Công ty cổ phần Y phát hành 200.000 cổ phiếu với giá 200.000 đồng/ cổ phiếu dự kiến huy động 20 tỷ. Mặc dù vậy, nhưng do nhu cầu của thị trường quá cao, công ty Y quyết định bán 250.000 đồng/ cổ phiếu, khi bán hết số cổ phiếu đó. Công ty Y thu về 25 tỷ đồng. Như vậy, thì phần thặng dư vốn cổ phần của Công ty Y là 5 tỷ đồng.

Thặng dư vốn cổ phần được hình thành từ việc phát hành thêm cổ phần và khoản thặng dư này sẽ được chuyển thành cổ phần, kết chuyển vào vốn đầu tư của chủ sở hữu trong tương lai. Khoản thặng dư này sẽ không được xem là vốn cổ phần cho tới khi được chuyển đổi thành cổ phần và kết chuyển vào vốn đầu tư của công ty.

2. Quy định pháp luật về thặng dư vốn cổ phần

Theo quy định tại Thông tư 19/2003/TT-BTC về thặng dư vốn cổ phần được quy định như sau: 

Các khoản chênh lệch tăng do mua, bán cổ phiếu quỹ, chênh lệch do giá phát hành thêm cổ phiếu mới lớn hơn so với mệnh giá phải được hạch toán vào tài khoản thặng dư vốn, không hạch toán vào thu nhập tài chính của doanh nghiệp. Khoản thặng dư này không tính thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng.

Trường hợp giá bán cổ phiếu quỹ nhỏ hơn giá mua vào, giá bán cổ phiếu mới phát hành thêm thấp hơn mệnh giá thì phần chênh lệch giảm này không được hạch toán vào chi phí, không được dùng lợi nhuận trước thuế để bù đắp mà phải dùng vốn thặng dư để bù đắp, trường hợp nguồn vốn thặng dư không đủ thì phải dùng nguồn lợi nhuận sau thuế và các quỹ của công ty để bù đắp.

Vốn điều lệ của công ty cổ phần được điều chỉnh tăng trong các trường hợp:

• Kết chuyển nguồn thặng dư vốn để bổ sung tăng vốn điều lệ và việc kết chuyển thặng dư vốn này phải tuân thủ điều kiện là đối với khoản chênh lệch tăng giữa giá bán và giá vốn mua vào của cổ phiếu quỹ, công ty được sử dụng toàn bộ chênh lệch để tăng vốn điều lệ.
• Trường hợp chưa bán hết cổ phiếu quỹ thì công ty chỉ được sử dụng phần chênh lệch tăng giữa nguồn thặng dư vốn so với tổng giá vốn cổ phiếu quỹ chưa bán để bổ sung tăng vốn điều lệ. Nếu tổng giá vốn cổ phiếu quỹ chưa bán bằng hoặc lớn hơn nguồn thặng dư vốn thì công ty chưa được điều chỉnh tăng vốn điều lệ bằng nguồn vốn này.

Mời các bạn tham khảo thêm một số bài viết hữu ích khác như: Thặng dư vốn cổ phần, Biên bản góp vốn thành lập công ty cổ phần từ chuyên mục Hỏi đáp pháp luật của trang Hoatieu.vn.