Hướng dẫn chi tiết khai báo, quản lý người không hưởng lương để đóng BHXH

Hoatieu.vn hiểu rõ những thách thức trong việc quản lý và khai báo bảo hiểm xã hội (BHXH), đặc biệt đối với các trường hợp người lao động không hưởng lương nhưng vẫn thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Việc thực hiện đúng quy trình khai báo và quản lý những đối tượng này không chỉ đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động. Bài viết dưới đây hướng dẫn chi tiết về cách khai báo và quản lý hiệu quả các trường hợp này, giúp doanh nghiệp tránh sai sót, giảm thiểu rủi ro pháp lý và tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ BHXH.

1. Hướng dẫn khai báo, quản lý người không hưởng lương để đóng BHXH chi tiết như thế nào?

Mới đây, Bảo hiểm xã hội Cơ sở Tân Phú đã có hướng dẫn khai báo, quản lý người không hưởng lương. Nội dung Bảo hiểm xã hội Cơ sở Tân Phú hướng dẫn khai báo, quản lý người không hưởng lương như sau:

1. Đối tượng cụ thể:

Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã không hưởng tiền lương".

2. Các bước hướng dẫn thực hiện:

Bước 1: Lập hồ sơ 604 để cấp mã đơn vị riêng cho nhóm "không hưởng lương"

- Mục đích: Đăng ký một mã đơn vị thứ 2 để quản lý riêng nhóm người quản lý không hưởng lương, tách biệt với mã chính.

- Thực hiện:

+ Sử dụng mã đơn vị chính để lập hồ sơ 604 trên phần mềm giao dịch BHXH (VD: eBHXH, TS24, EFY, iBHXH...).

+ Chọn mục “Đăng ký tham gia” – Hồ sơ 604.

+ Ghi rõ trong phần Nội dung thay đổi, yêu cầu: "Đăng ký mã quản lý cho người quản lý không hưởng lương."

Bước 2: Tiếp nhận mã đơn vị mới từ cơ quan BHXH

- Cơ quan BHXH sẽ cấp mã đơn vị phụ mới (ví dụ: Q6xxxxV) qua hồ sơ 604 trên.

- Sau khi được cấp mã đơn vị này sẽ dùng riêng cho các thao tác sau: báo tăng, báo giảm, nộp tiền đóng theo quy định.

Bước 3: Thực hiện báo tăng/giảm và đóng BHXH theo quy định

- Sử dụng mã đơn vị quản lý người không hưởng lương để:

+ Kê khai báo tăng (mẫu D02-TS, TK1-TS) người quản lý không hưởng lương theo quy định.

+ Báo giảm khi thay đổi, thôi làm người quản lý...

+ Trích đóng tiền BHXH đầy đủ theo tỷ lệ áp dụng đối với người quản lý không hưởng lương.

2. Tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH của người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương là bao nhiêu?

Tại Công văn 351/BHXH-QLT năm 2025 hướng dẫn như sau:

I. Đối tượng, mức đóng, phương thức đóng

1. Chủ hộ kinh doanh; Người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã không hưởng lương

1.1. Đối tượng tham gia:

- Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh, nộp thuế theo phương pháp kê khai. (Lưu ý: Đối với các Chủ hộ kinh doanh khác, thời điểm tham gia BHXH, BHYT bắt buộc là từ ngày 01/7/2029).

- Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã (sau đây gọi chung là Người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã) không hưởng tiền lương.

1.2. Tiền lương tháng làm căn cứ đóng: Do đối tượng tham gia tự lựa chọn, đảm bảo:

- Mức thấp nhất: Bằng mức lương tham chiếu (hiện tại là 2.340.000 đồng).

- Mức cao nhất: Bằng 20 lần mức lương tham chiếu tại thời điểm đóng.

Lưu ý: Người tham gia được lựa chọn lại mức tiền lương làm căn cứ đóng sau khi đã thực hiện đóng BHXH, BHYT ít nhất 12 tháng.

Theo đó, người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương tự lựa chọn mức tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH mức thấp nhất bằng mức lương tham chiếu (hiện tại là 2.340.000 đồng). Mức cao nhất bằng 20 lần mức lương tham chiếu tại thời điểm đóng.

3. Người tham gia bảo hiểm xã hội có các quyền gì?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 10 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người tham gia bảo hiểm xã hội có các quyền như sau:

- Hưởng chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024;

- Được cấp sổ bảo hiểm xã hội;

- Được cơ quan bảo hiểm xã hội định kỳ hằng tháng cung cấp thông tin về việc đóng bảo hiểm xã hội thông qua phương tiện điện tử; được cơ quan bảo hiểm xã hội xác nhận thông tin về đóng bảo hiểm xã hội khi có yêu cầu;

- Yêu cầu người sử dụng lao động và các cơ quan, tổ chức có liên quan thực hiện đầy đủ trách nhiệm về bảo hiểm xã hội đối với mình theo quy định của pháp luật;

- Được tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội;

- Chủ động đi khám giám định y khoa để xác định mức suy giảm khả năng lao động nếu thuộc trường hợp đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội và được thanh toán phí giám định y khoa khi kết quả giám định y khoa đủ điều kiện để hưởng chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024;

- Khiếu nại, tố cáo và khởi kiện về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật.

Mời các bạn tham khảo thêm nội dung Bảo hiểm trong chuyên mục Hỏi đáp pháp luật của HoaTieu.vn.