Hàng mậu dịch và phi mậu dịch là gì?

Trong hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp, việc phân biệt rõ hàng mậu dịch và hàng phi mậu dịch là điều cần thiết để bảo đảm tuân thủ đúng quy định pháp luật cũng như lựa chọn thủ tục hải quan phù hợp. Hàng mậu dịch là hàng hóa được trao đổi, mua bán có phát sinh hợp đồng thương mại và thanh toán theo quy định; trong khi đó, hàng phi mậu dịch là hàng không nhằm mục đích thương mại như quà biếu, viện trợ, mẫu hàng, thiết bị tạm nhập – tái xuất,... Việc hiểu và áp dụng đúng hai khái niệm này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn tiết kiệm thời gian, chi phí và xử lý thông quan nhanh chóng.

Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất, đặc điểm, ví dụ thực tế và những lưu ý quan trọng khi khai báo hải quan, mời các bạn cùng tham khảo.

1. Tìm hiểu về hàng mậu dịch và phi mậu dịch 

Hàng mậu dịch và phi mậu dịch là thuật ngữ trong lĩnh vực kinh doanh quốc tế, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và thương mại quốc tế.

Hàng mậu dịch và phi mậu dịch có thể được hiểu như sau:

(1) Hàng mậu dịch

- Hàng mậu dịch là hàng hóa đang trong quá trình vận chuyển từ một địa điểm đến một địa điểm khác thông qua các phương tiện giao thông, như đường sắt, đường biển, đường hàng không, hoặc đường bộ.

- Hàng mậu dịch thường không được coi là nhập khẩu hoặc xuất khẩu chính thức cho đến khi nó đến nơi đích hoặc đi qua biên giới quốc gia.

(2) Phi mậu dịch

- Hàng mậu dịch là hàng hóa được chuyển qua biên giới quốc gia mà không phải trả bất kỳ thuế nhập khẩu nào.

- Ưu đãi thuế:

+ Thường áp dụng cho những hàng hóa được sử dụng cho mục đích cá nhân hoặc du lịch không nhằm mục đích thương mại.

+ Các cửa khẩu phi mậu dịch thường được thiết lập để tạo điều kiện thuận lợi cho người mua sắm và du lịch mà không cần chịu các chi phí thuế nhập khẩu bổ sung.

Tóm lại, hàng mậu dịch liên quan đến tình trạng vận chuyển của hàng hóa qua biên giới, trong khi "phi mậu dịch" ám chỉ việc không áp dụng thuế nhập khẩu cho những hàng hóa cụ thể tại cửa khẩu quốc tế.

2. Hàng hóa nào là hàng hóa phi mậu dịch?

Trên tinh thần Điều 69 Thông tư 128/2013/TT-BTC quy định về hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại cụ thể như sau:

Hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại

Hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại (dưới đây gọi tắt là hàng phi mậu dịch) gồm:

1. Quà biếu, tặng của tổ chức, cá nhân ở nước ngoài gửi cho tổ chức, cá nhân Việt Nam; của tổ chức, cá nhân ở Việt Nam gửi cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài;

2. Hàng hoá của cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế tại Việt Nam và những người làm việc tại các cơ quan, tổ chức này;

3. Hàng hoá viện trợ nhân đạo;

4. Hàng hoá tạm nhập khẩu, tạm xuất khẩu của những cá nhân được Nhà nước Việt Nam cho miễn thuế;

5. Hàng mẫu không thanh toán;

6. Dụng cụ nghề nghiệp, phương tiện làm việc tạm xuất, tạm nhập có thời hạn của cơ quan, tổ chức, của người xuất cảnh, nhập cảnh;

7. Tài sản di chuyển của tổ chức, cá nhân;

8. Hành lý cá nhân của người nhập cảnh gửi theo vận đơn, hàng hoá mang theo người của người nhập cảnh vượt tiêu chuẩn miễn thuế;

9. Hàng hoá phi mậu dịch khác.

Như vậy, hàng hóa phi mậu dịch là các loại hàng hóa sau:

- Quà biếu, tặng của tổ chức, cá nhân ở nước ngoài gửi cho tổ chức, cá nhân Việt Nam;

- Quà biếu, tặng của tổ chức, cá nhân ở Việt Nam gửi cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài;

- Hàng hoá của cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế tại Việt Nam và những người làm việc tại các cơ quan, tổ chức này;

- Hàng hoá viện trợ nhân đạo;

- Hàng hoá tạm nhập khẩu, tạm xuất khẩu của những cá nhân được Nhà nước Việt Nam cho miễn thuế;

- Hàng mẫu không thanh toán;

- Dụng cụ nghề nghiệp, phương tiện làm việc tạm xuất, tạm nhập có thời hạn của cơ quan, tổ chức, của người xuất cảnh, nhập cảnh;

- Tài sản di chuyển của tổ chức, cá nhân;

- Hành lý cá nhân của người nhập cảnh gửi theo vận đơn, hàng hoá mang theo người của người nhập cảnh vượt tiêu chuẩn miễn thuế;

- Hàng hoá phi mậu dịch khác.

Lưu ý: Thông tư 128/2013/TT-BTC đã hết hiệu lực từ ngày 01/4/2015 được thay thế bởi Thông tư 38/2015/TT-BTC.

Mời các bạn tham khảo thêm nội dung Doanh nghiệp trong chuyên mục Hỏi đáp pháp luật của HoaTieu.vn.

• Mẫu S1-HKD: Sổ chi tiết doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ 2025
• Hợp đồng mua bán hàng hóa mới nhất 2025
• 10 Mẫu biên bản giao hàng hóa 2025 mới nhất