Người sử dụng giúp việc gia đình có bắt buộc phải đóng BHXH cho người giúp việc không?

Theo quy định hiện hành của Luật Bảo hiểm xã hội, người sử dụng lao động không bắt buộc phải đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) cho người giúp việc gia đình. Tuy nhiên, nếu hai bên có thỏa thuận hợp đồng lao động từ đủ 3 tháng trở lên và tự nguyện tham gia BHXH, người sử dụng lao động có thể đăng ký đóng BHXH cho người giúp việc. Việc tham gia BHXH sẽ giúp người giúp việc được hưởng các chế độ như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí... Người sử dụng lao động nên cân nhắc để đảm bảo quyền lợi cho cả hai bên.

1. Người sử dụng giúp việc gia đình có bắt buộc phải đóng bảo hiểm xã hội cho người giúp việc không?

Căn cứ điểm b khoản 7 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực kể từ 01/7/2025), thì người giúp việc gia đình không thuộc các đối tượng phải đóng BHXH bắt buộc cho nên người sử dụng lao động không bắt buộc phải đóng BHXH cho người giúp việc.

Điều 2. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện

...

7. Trường hợp không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:

...

b) Lao động là người giúp việc gia đình;

...

Tuy nhiên, căn cứ Điều 163 Bộ luật Lao động 2019, khoản 4 Điều 89 Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định về nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi sử dụng lao động là người giúp việc gia đình, thì một trong các nghĩa vụ của người sử dụng lao động là trả cùng lúc với kỳ trả lương cho người lao động một khoản tiền bằng mức đóng BHXH bắt buộc, BHYT thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động theo quy định để người lao động chủ động tham gia BHXH, BHYT.

Như vậy, người sử dụng giúp việc gia đình không bắt buộc phải đóng BHXH cho người giúp việc nhưng phải chi trả đúng số tiền bằng mức đóng BHXH để người lao động tự chủ động tham gia BHXH.

2. Hành vi không trả tiền để người giúp việc gia đình đóng BHXH sẽ bị xử lý ra sao?

Theo Điều 30 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, hành vi không trả khoản tiền BHXH, BHYT theo quy định để người giúp việc gia đình chủ động tham gia đóng BHXH, BHYT sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 15 triệu đồng; đồng thời bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc trả đủ tiền BHXH, BHYT cho người lao động.

Điều 30. Vi phạm quy định về lao động là người giúp việc gia đình – Nghị định 12/2022/NĐ-CP

...

3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:

...

b) Không trả cho lao động là người giúp việc gia đình khoản tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật để người lao động chủ động tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

...

5. Biện pháp khắc phục hậu quả

...

d) Buộc người sử dụng lao động trả đủ tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho lao động là người giúp việc gia đình khi vi phạm quy định tại điểm b khoản 3 Điều này.

3. Người lao động là người giúp việc gia đình có những nghĩa vụ gì?

Theo Điều 164 Bộ luật Lao động 2019, người lao động là người giúp việc gia đình có các nghĩa vụ như sau trong quan hệ lao động:

1. Thực hiện đầy đủ thỏa thuận đã giao kết trong hợp đồng lao động.

2. Phải bồi thường theo thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật nếu làm hỏng, mất tài sản của người sử dụng lao động.

3. Thông báo kịp thời với người sử dụng lao động về khả năng, nguy cơ gây tai nạn, đe dọa an toàn, sức khỏe, tính mạng, tài sản của gia đình người sử dụng lao động và bản thân.

4. Tố cáo với cơ quan có thẩm quyền nếu người sử dụng lao động có hành vi ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động hoặc có hành vi khác vi phạm pháp luật.

Mời các bạn tham khảo thêm nội dung Bảo hiểm trong chuyên mục Hỏi đáp pháp luật của HoaTieu.vn.

• Mẫu hợp đồng thuê giúp việc theo giờ
• Mẫu giấy thay đổi phương thức đóng BHXH
• Danh sách 36 BHXH cấp huyện thuộc BHXH khu vực 27 từ ngày 01/6/2025 gồm gì?