Cổng thông tin một cửa quốc gia là gì 2026?

Cổng thông tin một cửa quốc gia là gì 2026? Cơ chế một cửa và cổng thông tin một cửa quốc gia chắc hẳn là cụm từ khá quen thuộc khi công dân tiến hành các thủ tục hành chính. Tuy nhiên Cổng thông tin một cửa quốc gia là gì và quy định của pháp luật hiện hành tại Việt Nam hiện nay ra sao thì không phải ai cũng nắm rõ. Bài viết dưới đây của HoaTieu.vn sẽ cung cấp thông tin cần thiết để hiểu rõ về vấn đề trên, mời bạn đọc tham khảo.

1. Cổng thông tin một cửa quốc gia là gì?

Cổng thông tin một cửa quốc gia là nơi tiếp nhận và phản hồi các thông tin từ các Bộ, ngành và các bên có liên quan như sau:
- Các Bộ, ngành tham gia vào quá trình cấp phép đối với các hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh, phương tiện xuất nhập cảnh, quá cảnh.
- Cơ quan Hải quan.- Người vận tải, đại lý hãng tàu, đại lý giao nhận.
- Ngân hàng, bảo hiểm.
- Doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đại lý hải quan.
- Các bên liên quan khác.
Trên cơ sở đó, Cổng thông tin một cửa quốc gia kết nối với Cơ chế một cửa ASEAN và các đối tác thương mại khác của Việt Nam. 

2. Cổng thông tin một cửa quốc gia tiếng Anh là gì?

Cơ chế một cửa quốc gia tiếng Anh là "National single window mechanism" - là việc cho phép người khai hải quan gửi thông tin, chứng từ điện tử để thực hiện thủ tục hải quan và thủ tục của cơ quan quản lí nhà nước.

Theo quy định tại Khoản 3 Điều 4 Luật Hải quan 2014: Cơ chế một cửa quốc gia là việc cho phép người khai hải quan gửi thông tin, chứng từ điện tử để thực hiện thủ tục hải quan và thủ tục của cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thông qua một hệ thống thông tin tích hợp. Cơ quan quản lý nhà nước quyết định cho phép hàng hóa được xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; cơ quan hải quan quyết định thông quan, giải phóng hàng hóa trên hệ thống thông tin tích hợp.

3. Cổng thông tin một cửa quốc gia để làm gì?

Theo quy định của Nghị định 85/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019 Cổng thông tin một cửa quốc gia có chức năng năng sau:

• Tiếp nhận chứng từ điện tử, thông tin khai và các thông tin có liên quan, xác thực chữ ký số của người khai và các cơ quan xử lý. Chuyển chứng từ điện tử, thông tin khai và các thông tin có liên quan của người khai đến hệ thống xử lý chuyên ngành đồng thời lưu trữ thông tin từ người khai trên Cổng thông tin một cửa quốc gia nhằm mục đích tra cứu, thống kê.
• Tiếp nhận kết quả xử lý và thông báo từ hệ thống xử lý chuyên ngành; phản hồi kết quả xử lý cho người khai và hệ thống xử lý chuyên ngành có liên quan; lưu trữ trạng thái của các giao dịch điện tử, chứng từ điện tử được thực hiện trên Cổng thông tin một cửa quốc gia. Thời hạn lưu trữ trạng thái các giao dịch điện tử và chứng từ điện tử thực hiện theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử và quy định lưu trữ hồ sơ của pháp luật chuyên ngành.
• Cung cấp các thông tin giải quyết thủ tục hành chính, thống kê số liệu theo yêu cầu từ các cơ quan xử lý và người khai phù hợp chức năng, thẩm quyền của cơ quan xử lý và quyền, trách nhiệm của người khai. Đăng tải quy định của pháp luật chuyên ngành về chính sách quản lý, thủ tục hành chính và người thực hiện theo quy định của nghị định này. Đặc biệt, Cổng thông tin một cửa quốc gia sẽ kết nối với hệ thống thông tin của các quốc gia và vùng lãnh thổ theo thỏa thuận quốc tế đã ký kết, điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

4. Quy định Cổng thông tin một cửa quốc gia

Tại Điều 5 Nghị định 85/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019 quy định việc vận hành Cổng thông tin một cửa quốc gia theo nguyên tắc:

• Tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật thương mại, bí mật kinh doanh và các quy định khác của pháp luật có liên quan;
• Đảm bảo tính chính xác, minh bạch, khách quan, đầy đủ và kịp thời của các thủ tục hành chính được thực hiện thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.
• Đồng thời tạo thuận lợi cho cá nhân, tổ chức khi thực hiện thủ tục hành chính thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Quy trình khi thực hiện cơ chế một cửa quốc gia được quy định tại Điều 7 Nghị định số 59/2018/NĐ-CP bao gồm:

• Người khai hải quan khai thông tin, nộp chứng từ điện tử để thực hiện thủ tục hải quan và thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, người và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Thời điểm khai thông tin, nộp chứng từ điện tử thực hiện theo quy định của Luật hải quan, pháp luật quản lý chuyên ngành và các văn bản hướng dẫn.
• Các cơ quan nhà nước tiếp nhận và xử lý thông tin của người khai hải quan; phản hồi kết quả xử lý cho người khai hải quan; trao đổi thông tin khai thủ tục hành chính và kết quả xử lý thông tin khai thủ tục hành chính giữa các cơ quan nhà nước với nhau thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.
• Người khai hải quan tiếp nhận kết quả xử lý từ các cơ quan nhà nước thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia để thực hiện thủ tục hải quan và thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu quá cảnh, người và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh. Người khai hải quan không phải nộp, xuất trình chứng từ giấy đối với các chứng từ đã được tiếp nhận, xử lý thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, trừ các chứng từ phải nộp bản giấy theo quy định của pháp luật.
• Cơ quan hải quan căn cứ kết quả xử lý của các cơ quan nhà nước để ra quyết định cuối cùng về thông quan hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phản hồi kết quả cho người khai hải quan thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Cơ chế một cửa mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục hành chính như: tiết kiệm thời gian, chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, năng lực quản lý của nhà nước. Đồng thời nhất quán về đối tượng, hồ sơ, thủ tục hành chính.

Khi thực hiện thủ tục hành chính trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, hồ sơ và chứng từ đều sẽ được điện tử hóa, do đó mà doanh nghiệp chỉ cần ngồi tại trụ sở công ty của mình và gửi hồ sơ điện tử đến cổng thông tin một cửa là có thể hoàn thành cấp phép và thủ tục thông quan lô hàng.

Thủ tục nhanh gọn giúp tiếp kiệm thời gian thông quan lô hàng nên kéo theo đó là tiết kiệm chi phí chi trả cho những kho bãi để hàng, thời gian trả hàng đến tay khách vì thế cũng nhanh chóng, công ty nâng cao được uy tín. Qua đó có thể thấy đây là một quy định quan trọng giúp kích thích phát triển nền kinh tế nước nhà, nâng cao uy tín của các doanh nghiệp nước ta, tạo đà phát triển cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, tăng tỉ lệ thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước, tăng thu nhập đầu người của người dân trong nước.

Nhờ quá trình tinh giản của cơ chế một cửa mà sự tiếp xúc của doanh nghiệp và cơ quan quản lý khi thực hiện thủ tục hành chính cũng được hạn chế, từ đó giảm những vấn đề tiêu cực, nhũng nhiễu, vòi vĩnh của các cán bộ, công chức nhà nước. Góp phần làm trong sạch bộ máy nhà nước hơn.

Bài viết trên đã giải đáp các thắc mắc về Cổng thông tin một cửa quốc gia.  Mời các bạn tham khảo thêm các bài viết khác trong mục Là gì?, Hành chính tại mảng Hỏi đáp pháp luật và Phổ biến pháp luật của HoaTieu.vn.

• Hướng dẫn điều chỉnh thông tin trên Cổng thông tin cư trú quốc gia
• Nghị định 59/2018/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 08/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật hải quan
• Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2022