Công dân có thể thực hiện quyền tố cáo trong trường hợp nào sau đây?

Công dân có quyền tự do dân chủ, trong đó bao gồm cả quyền tố cáo, vậy Công dân có thể thực hiện quyền tố cáo trong trường hợp nào sau đây? Trong bài viết của Hoatieu.vn sẽ giải đáp cho câu hỏi trên, mời bạn đọc tham khảo nhé. 

1. Công dân có thể thực hiện quyền tố cáo trong trường hợp nào sau đây?

Tố cáo là việc cá nhân báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. 

Tuy nhiên, không phải trong trường hợp nào, công dân cũng được thực hiện quyền tố cáo của mình. Cùng Hoatieu.vn giải đáp câu hỏi dưới đây để nhận biết về những trường hợp thực hiện quyền tố cáo. 

Câu hỏi: Công dân có thể thực hiện quyền tố cáo trong trường hợp nào sau đây?

A. Bị hạ bậc lương không rõ lí do.

B. Nhận quyết định điều chuyển công tác.

C. Bị giao thêm việc ngoài thỏa thuận.

D. Phát hiện đường dây cá độ bóng đá.

Đáp án: D. Công dân có thể thực hiện quyền tố cáo khi phát hiện đường dây cá độ bóng đá.

Lý do chọn đáp án trên: hành vi cá độ bóng đá là hành vi vi phạm pháp luật, hành vi này xâm phạm đến an ninh trật tự xã hội, bị pháp luật xử phạt theo Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi năm 2017.

Những hành vi ở đáp án A, B, C đây là những thỏa thuận dân sự và các quyết định hành chính trong quản lý nội bộ các cơ quan. Tuy rằng những hành vi này sẽ ảnh hưởng đến lợi ích một cá nhân nào đó nhưng không phải là hành vi vi phạm pháp luật, nên với trường hợp A và C thì người lao động cần thoả thuận hoặc nói chuyện lại với cơ quan để giải quyết quyền lợi của mình. Còn trường hợp B thường được thực hiện với lý do nêu rõ trong quyết định.

2. Quyền tố cáo của công dân được quy định như thế nào?

Pháp luật quy định Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Điều 30 Hiến pháp 2013 quy định mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân 

Khi thấy có các hành vi trái pháp luật, công dân có quyền tố cáo trực tiếp mà không bị cản trở hay tác động của bất cứ một cá nhân, tổ chức nào khác bởi quyền tố cáo là quyền độc lập của mỗi cá nhân được Nhà nước trao quyền. Cá nhân tố cáo một trong 2 nhóm hành vi sau:

+ Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ

+ Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong các lĩnh vực.

Cùng với đó thì pháp luật cũng quy định rõ về nghiêm cấm việc trả thù người tố cáo, dù là nghiêm cấm nhưng khi tố cáo thì cơ quan công an cũng sẽ thực hiện biện pháp nghiệp vụ để che giấu thông tin người tố cáo nhằm bảo vệ người tố cáo tội phạm và ngăn chặn hành vi trả thù xảy ra.

3. Quyền và nghĩa vụ của người tố cáo

Người tố cáo là cá nhân thực hiện việc tố cáo, tức là mọi công dân trên phạm vi cả nước. Khi thực hiện quyền tố cáo, công dân có quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 9 Luật tố cáo 2018. 

+ Quyền của người tố cáo: 

• Thực hiện quyền tố cáo theo quy định
• Được bảo đảm bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích và thông tin cá nhân khác
• Được thông báo về việc thụ lý hoặc không thụ lý tố cáo, chuyển tố cáo đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết, gia hạn giải quyết tố cáo, đình chỉ, tạm đình chỉ việc giải quyết tố cáo, tiếp tục giải quyết tố cáo, kết luận nội dung tố cáo
• Tố cáo tiếp khi có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền không đúng pháp luật hoặc quá thời hạn quy định mà tố cáo chưa được giải quyết
• Rút tố cáo
• Đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền áp dụng các biện pháp bảo vệ người tố cáo
• Được khen thưởng, bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật

+ Nghĩa vụ của người tố cáo: 

• Cung cấp thông tin cá nhân quy định
• Trình bày trung thực về nội dung tố cáo; cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung tố cáo mà mình có được
• Chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung tố cáo
• Hợp tác với người giải quyết tố cáo khi có yêu cầu
• Bồi thường thiệt hại do hành vi cố ý tố cáo sai sự thật của mình gây ra.

Nhà nước đảm bảo cho công dân thực hiện quyền tố cáo bằng việc quy định các quyền về bí mật thông tin cá nhân, tố cáo khi có căn cứ về hành vi sai phạm, rút đơn tố cáo, được khen thưởng và bồi thường thiệt hại....Đồng thời người tố cáo cũng có nghĩa vụ trung thực về việc cung cấp thông tin, tài liệu, chịu trách nhiệm về nội dung tố cáo. Pháp luật có quy định như vậy để nhằm tránh việc lạm dụng quyền tố cáo, tố cáo sai đối tượng, sai sự thật để vu khống, làm ảnh hưởng đến danh dự nhân phẩm người đối tượng đó.

Trên đây, Hoatieu.vn đã phân tích và giúp bạn đọc tìm hiểu về Công dân có thể thực hiện quyền tố cáo trong trường hợp nào sau đây? Bài viết chỉ mang tính tham khảo, tùy tình huống thực tế có các căn cứ pháp lý khác, nên sẽ có sự sai biệt với nội dung giới thiệu trên.

Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trên chuyên mục Hỏi đáp pháp luật.

• Vi phạm dân sự là gì? Ví dụ về vi phạm dân sự
• Nghỉ bù là gì? Chế độ nghỉ bù 2026 theo Luật lao động
• Hướng dẫn sinh viên muốn thi lại Đại học, Cao đẳng 2026