Bộ đề tham khảo thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn tỉnh Hưng Yên 2026

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯNG YÊN

ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2026

Môn thi: Ngữ văn

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

Đoạn 1

“… Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần
Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn

Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt
Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời
Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực
Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người”

(Trích Nhớ, Nguyễn Đình Thi, 1954)

Đoạn 2

“... Yêu em, yêu cả khoảng trời
Sương giăng buổi sớm, nắng dời chiều hôm
Tháng tư giông chuyển bồn chồn
Hạt mưa vây ấm, nỗi buồn cách xa...

Phía em, phía của quê nhà
Trắng là tóc mẹ, xanh là áo em
Anh đi kháng chiến trăm miền
Hướng dương thương nhớ vẫn nghiêng phía này”

(Trích Khoảng trời yêu dấu, Nguyễn Khoa Điềm, 1970)

Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

ĐỌC HIỂU

4,0

1

01 dấu hiệu nhận biết thể loại văn bản:

- Thể loại: văn nghị luận

- Dấu hiệu:

+ Có vấn đề nghị luận: ý nghĩa của việc đi chậm nhưng đúng hướng và luôn tiến về phía trước.

+ Có luận điểm, lí lẽ, dẫn chứng.

+ Sử dụng các thao tác phân tích, chứng minh, bình luận…

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh trả lời được thể loại văn bản: 0,25 điểm

- Thí sinh trả lời được 01 dấu hiệu: 0,25 điểm

0,5

2

Theo tác giả, việc đi chậm lại có ý nghĩa:

- Cho phép bản thân lắng nghe và học hỏi từ những vấp ngã

- Nhìn nhận lại những sai lầm, sửa chữa và trưởng thành

- Giúp bạn nhìn thấy những điều mà nếu quá vội vàng, bạn sẽ bỏ lỡ.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời 2, 3 ý như đáp án: 0,5 điểm.

- Trả lời 1 ý như đáp án: 0,25 điểm.

- Trả lời sai hoặc không trả lời: 0 điểm.

0,5

3

* Biện pháp tu từ so sánh: Cuộc sống được so sánh với một hành trình dài, đầy thử thách, không phải lúc nào cũng có thể tiến bước nhanh chóng.

* Tác dụng:

- Giúp câu văn giàu hình ảnh, sinh động, hấp dẫn, làm tăng giá trị biểu đạt.

- Nhấn mạnh tính chất lâu dài và những khó khăn, phức tạp của cuộc sống.

- Thể hiện lời khuyên của tác giả: Trong cuộc sống, con người cần kiên trì, bền bỉ vượt qua khó khăn, thử thách để đạt được thành công.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh chỉ ra được dấu hiệu biện pháp so sánh: 0,75 điểm

- Thí sinh phân tích được tác dụng: 0,75 điểm

- Có cách diễn đạt khác nhưng thuyết phục vẫn cho điểm tối đa.

1,0

4

Tác giả cho rằng “đi chậm nhưng không đi lùi – đó chính là bản lĩnh và sự kiên định” vì:

- Dù tiến bộ chậm nhưng kiên trì, không bỏ cuộc trước khó khăn, không từ bỏ mục tiêu, luôn giữ vững ý chí, niềm tin vào hướng đi đã chọn, con người vẫn có thể đạt được mục tiêu và thể hiện được những phẩm chất tốt đẹp như: bản lĩnh, sự kiên định.

- Đi chậm thể hiện sự thận trọng, biết lượng sức mình, không nóng vội, hấp tấp, sẵn sàng chấp nhận tiến bộ từng bước nhỏ.

- Tác giả khẳng định cách sống chậm mà chắc, không ngừng tiến bộ, dần dần trưởng thành và thành công.

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh trả lời như đáp án: 1,0 điểm.

- Thí sinh trả lời được 2 ý như đáp án: 0,75 điểm

- Thí sinh trả lời 1 ý như đáp án: 0,5 điểm.

- Có cách diễn đạt khác nhưng thuyết phục vẫn cho điểm tối đa.

1,0

5

* Suy nghĩ: Quan điểm đúng đắn, sâu sắc, không mâu thuẫn với bối cảnh xã hội đề cao tốc độ và thành công sớm.

* Vì:

- Quan điểm nhấn mạnh rằng tốc độ không quan trọng bằng hướng đi; hướng đi đúng mới mang lại thành công bền vững.

- Tốc độ không quyết định giá trị nếu ta đi sai hướng. Ngược lại, đi chậm nhưng đúng mục tiêu sẽ giúp ta tiến gần hơn đến thành công bền vững.

- Mỗi người có xuất phát điểm và nhịp độ riêng, không thể so sánh máy móc. Điều quan trọng là hiểu mình muốn gì và kiên định với lựa chọn đó. Khi đã đúng hướng, tốc độ sẽ tự nhiên trở nên có ý nghĩa.

Hướng dẫn chấm:

- Nêu được suy nghĩ về quan điểm: 0,25 điểm.

- Lý giải thuyết phục, hợp lí: 0,75 điểm

- Có cách diễn đạt khác nhưng thuyết phục vẫn cho điểm tối đa.

1,0

II

VIẾT

6,0

1

Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về giá trị của việc tiến bước theo “nhịp đi riêng” của mình.

2,0

a. Yêu cầu chung:

- Vấn đề nghị luận: giá trị của việc tiến bước theo “nhịp đi riêng” của mình.

- Hình thức: có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp…

- Dung lượng: khoảng 200 chữ

Hướng dẫn chấm:

- Xác định được vấn đề nghị luận: 0,25đ

- Bảo đảm yêu cầu về hình thức đoạn văn và dung lượng 200 chữ (±100chữ):0,25đ, không đáp ứng một trong hai yêu cầu về hình thức hoặc dung lượng: 0,0đ

0,5

b. Yêu cầu cụ thể: thí sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng

đúng các kĩ năng nghị luận.

b.1. Giá trị của việc tiến bước theo “nhịp đi riêng” của mình: giúp người trẻ hiểu rõ bản thân, sống đúng với giá trị cá nhân và lựa chọn con đường phù hợp với mình; tránh được áp lực so sánh, không bị cuốn theo những tiêu chuẩn thành công áp đặt từ người khác; tạo nên sự tự tin, bản lĩnh và tinh thần chủ động; giúp người trẻ trưởng thành bền vững và sống một cuộc đời có ý nghĩa; khơi dậy sự sáng tạo, là nguồn gốc của đổi mới và tiến bộ của xã hội.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 1,25 điểm

-Trả lời được ½ số ý hoặc có cách diễn đạt tương đương: 0,75 điểm

- Trả lời sơ sài hoặc không rõ ý: 0,25 – 0,5 điểm

- Không triển khai được hoặc triển khai không hợp lí: 0,0 điểm

b2. Sáng tạo:

- Có những ý đột phá, vượt ra ngoài đáp án nhưng có sức thuyết phục.

- Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.

Hướng dẫn chấm: đáp ứng được một trong hai tiêu chí vẫn chấm 0,25 điểm

Lưu ý:

Trừ điểm mắc lỗi (diễn đạt, chính tả, dùng từ và viết câu):

- Trừ 0,5 điểm nếu mắc từ 4 đến 6 lỗi.

- Trừ 0,75 điểm nếu mắc 7 đến 8 lỗi.

- Không chấm vượt quá 1,0 điểm cả câu nếu đoạn văn mắc trên 8 lỗi.

1,25

0.25

2

Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) so sánh, đánh giá vẻ đẹp của hình tượng người lính trong hai đoạn thơ: Nhớ, Nguyễn Đình Thi và Khoảng trời yêu dấu, Nguyễn Khoa Điềm.

4,0

a. Yêu cầu chung: xác định đúng vấn đề nghị luận; đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng.

- - Vấn đề nghị luận: so sánh, đánh giá về vẻ đẹp hình tượng người lính được thể hiện trong hai đoạn thơ.

- - Hình thức: đảm bảo yêu cầu về hình thức của kiểu bài nghị luận văn học so sánh vẻ đẹp của hai hình tượng trong 2 đoạn thơ.

- Dung lượng: khoảng 600 chữ

Hướng dẫn chấm:

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: 0,25 điểm

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức bài văn: 0,25 điểm

- - Đảm bảo yêu cầu về dung lượng 600 chữ (± 200 chữ): 0,25 điểm

0,75

b. Yêu cầu cụ thể: thí sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng

đúng các kĩ năng nghị luận.

b1. Viết được mở bài, kết bài

- - Mở bài: giới thiệu được vấn đề nghị luận

- - Kết bài: khẳng định được vấn đề nghị luận

Hướng dẫn chấm:

- - Biết dẫn dắt và nêu vấn đề nghị luận: 0,25điểm

- - Biết khẳng định vấn đề nghị luận: 0,25 điểm

b2. Thân bài:

b.2.1.Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận

Hướng dẫn chấm:

- - Giới thiệu được tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận: 0,25điểm

- - Không giới thiệu được tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận: 0,0 điểm

b.2.2. Điểm giống về hình tượng người lính trong hai đoạn thơ:

- - Vẻ đẹp của hình tượng người lính:

+ Lý tưởng sống cao đẹp: Tình yêu lứa đôi hòa quyện với tình yêu, đất nước.

+ Tình yêu gắn liền với nỗi nhớ da diết và vẻ đẹp thủy chung.

- Nghệ thuật:

+ Sử dụng bút pháp lãng mạn

+ Dùng hình ảnh thơ gần gũi, mang ý nghĩa biểu tượng: "ngôi sao", "ngọn lửa" (đoạn 1) hay "tháng tư", "hướng dương" (đoạn 2) để khắc hoạ vẻ đẹp của người lính.

+ Ngôn ngữ giản dị, giàu cảm xúc.

* Hướng dẫn chấm:

- Triển khai như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 0,5 điểm

- Không triển khai được hoặc triển khai không hợp lí: 0,0 điểm

b.2.3. Điểm khác nhau về hình tượng người lính trong hai đoạn thơ:

* Đoạn thơ 1:

- Vẻ đẹp của hình tượng người lính thời kì chống Pháp:

+ Gắn liền với cảm hứng sử thi, hào hùng, tình yêu luôn hòa vào lý tưởng chiến đấu, đặt nghĩa lớn lên trên tình riêng.

+ Vẻ đẹp kiêu hãnh, lí tưởng hóa

- Nghệ thuật:

+ Giọng thơ mạnh mẽ, hào sảng

+ Thể thơ tám chữ giàu cảm xúc …

*Đoạn thơ 2:

- Vẻ đẹp của hình tượng người lính trong thời kì chống Mĩ:

+ Gắn liền với cảm hứng trữ tình, sâu lắng, cảm xúc riêng tư, đời thường và đậm chất nhân bản.

+ Tình yêu lứa đôi gắn liền với tình yêu thiên nhiên, quê hương và nguồn cội.

- - Nghệ thuật:

+ Giọng thơ nhẹ nhàng, da diết

+ Thể thơ lục bát truyền thống …

* Hướng dẫn chấm:

- Triển khai như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 1,0đ

- Không triển khai được hoặc triển khai không hợp lí: 0,0đ

b.2.4. Lí giải, đánh giá:

- Lí giải vì sao có điểm tương đồng, khác biệt:

+ Giống vì: Cuộc kháng chiến của dân tộc đã đặt hình tượng người lính vào vị trí trung tâm của bức tranh đời sống và gợi nhiều cảm hứng cho thơ ca; hai nhà thơ là những nghệ sĩ nhưng cũng là chiến sĩ trực tiếp chiến đấu trên chiến trường, cảm nhận sâu sắc và cùng rung động trước vẻ đẹp của người lính trong kháng chiến.

+ Khác vì: hình tượng người lính trong 2 đoạn thơ ra đời trong những thời điểm sáng tác khác nhau; cá tính sáng tạo của hai nhà thơ cũng có những nét độc đáo, riêng biệt.

- - Đánh giá về chung của điểm giống và khác:

+ Làm phong phú và sâu sắc thêm đề tài và cảm hứng ngợi ca về vẻ đẹp của người lính trong thơ ca kháng chiến; thể hiện cá tính sáng tạo của các nhà thơ.

+ Giúp người đọc có cái nhìn phong phú hơn về vẻ đẹp của người lính trong thơ ca cách mạng; bồi đắp lý tưởng sống cao đẹp cho giới trẻ hiện nay.

* Hướng dẫn chấm:

- Lí giải vì sao có điểm tương đồng, khác biệt: 0,25 điểm.

- Đánh giá chung về ý nghĩa của điểm giống và khác:0,25 điểm.

- Không triển khai được hoặc triển khai không hợp lí: 0,0 điểm

b3. Sáng tạo

- - Có những ý đột phá, vượt ra ngoài đáp án nhưng có sức thuyết phục.

- - Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.

* Hướng dẫn chấm:

- Ý mới có sức thuyết phục: 0,25 điểm

- Diễn đạt tinh tế, độc đáo: 0,25 điểm

Lưu ý:

Trừ điểm mắc lỗi (diễn đạt, chính tả, dùng từ và viết câu):

- Trừ 0,5 điểm nếu mắc từ 6 đến 8 lỗi.

- Trừ 1,0 điểm nếu mắc 9 đến 12 lỗi.

Không chấm vượt quá 2,0 điểm cả câu nếu đoạn văn mắc trên 12 lỗi.

3.25

0,5

0,25

0,5

1,25

0,5

0,25