Tại sao kiêng quét nhà trong 3 ngày Tết?

Theo quan niệm dân gian của người Việt, trong những ngày đầu năm mới có nhiều điều cần lưu ý để giữ trọn may mắn và tài lộc cho cả năm. Một trong những tập tục được nhắc đến nhiều nhất chính là kiêng quét nhà trong ba ngày Tết. Ông bà ta tin rằng việc dùng chổi quét rác vào thời điểm này có thể vô tình “quét” đi vận may, tiền tài và phúc khí vừa đến với gia đình. Vì vậy, trước Tết, các gia đình thường dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ để bước sang năm mới với không gian gọn gàng, tươm tất và tránh phải quét dọn trong những ngày đầu xuân. Vậy nguồn gốc của quan niệm này là gì và ý nghĩa thực sự ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về phong tục thú vị này.

1. Nguồn gốc của việc kiêng quét nhà 3 ngày Tết

Kiêng quét nhà ngày tết là một trong những tục lệ bắt nguồn từ một điển tích của Trung Quốc được ghi trong “Sưu Thần Ký”. Theo đó có người lái buôn tên là Âu Minh, đi qua hồ Thanh Thảo thì được Thủy thần cho một người hầu tên Như Nguyệt. Âu Minh đem người hầu này về được vài năm thì bắt đầu ăn nên làm ra, nhà bỗng giàu có.

Thế rồi, vào ngày mùng 1 Tết, cô người hầu đó làm vỡ chiếc bình quý nên bị Âu Minh đánh. Sợ quá nên Như Nguyệt chui vào đống rác ở góc nhà. Cô vợ của Âu Minh không để ý khi quét nhà nên đã vô tình hót luôn đống rác có Như Nguyệt rồi đổ đi. Từ đó gia đình Âu Minh làm ăn sa sút. Từ đó mà người ta có tục kiêng quét rác trong 3 ngày Tết và cho đến giờ vẫn được lưu truyền.

Ở Việt Nam, tục kiêng quét nhà ngày Tết lại được bắt nguồn từ câu chuyện về “Sự tích cái chổi”. Câu chuyện là thế này, ngày xưa trên trời có một người đàn bà nấu ăn cực khéo được Ngọc Hoàng cho làm người nấu ăn ở Thiên Trù. Nhưng vì bà yêu một lão chăn ngựa, thường hay lén đem rượu thịt cho lão. Trên thiên đình có một nguyên tắc là cấm người hầu động vào thức ăn của Ngọc Hoàng. Thế rồi có một hôm Ngọc Hoàng mở tiệc đãi quần thần, theo thói quen, bà lại đem lão chăn ngựa vào giấu ở phía góc chạn. Thế rồi, vì ngửi thấy mùi thơm của thức ăn, lão chăn ngựa không kiềm chế được mà đã đụng vào các món trên đó.

Sau khi bị phát hiện, người đàn bà nhận tội, Ngọc Hoàng đã đày xuống trần gian, hóa thành cái chổi để làm việc không ngừng nghỉ rồi phải tìm thức ăn trong đống rác rưởi dơ bẩn. Lâu lâu sau đó, thấy phạm nhân bày tỏ là phải làm việc không nghỉ ngơi ngày qua ngày nên Ngọc Hoàng ân xá cho nghỉ 3 ngày Tết Nguyên Đán. Từ đó mà người Việt Nam mình cũng có phong tục kiêng quét nhà ngày Tết.

2. Ý nghĩa kiêng quét nhà trong 3 ngày Tết

Kiêng quét nhà ngày Tết chính là một trong những tục lệ đã được lưu truyền lâu đời cho đến ngày nay. Người ta từ những điển tích và câu chuyện về kiêng quét nhà 3 ngày Tết mà luôn thực hiện theo. Ý nghĩa của việc kiêng quét nhà 3 ngày Tết là vì họ sợ sẽ quét hết đi tiền tài, may mắn và vận đỏ trong năm mới. Vì thế mà trong ngày 30 Tết, dù cho có bận rộn đến đâu đi nữa mọi người cũng sẽ cố gắng dọn dẹp, quét nhà cửa trước giao thừa để tránh 3 ngày Tết phải quét nhà cửa.

Ở Nam Bộ người ta còn cho rằng khi đã quét sạch sẽ nhà cửa thì sẽ cất chổi đi. Nếu như gia đình nào mà những ngày Tết bị mất chổi thì cả năm đó sẽ bị trộm vào nhà trộm của cải.

3. Vậy làm thế nào để xử lý rác trong 3 ngày Tết?

Nhiều người thắc mắc rằng nếu như không được quét nhà trong 3 ngày Tết thì rác lại ngập nhà. Như thế hẳn là sẽ không hay chút nào. Nhưng bạn có thể yên tâm rằng, quét nhà vẫn có thể thực hiện nhưng nên để cuối ngày và khi dọn thì nên để dấp lại một góc nhà và không được hót đi vất vào thùng rác. Như thế của cải, may mắn không bị mất đi mà sẽ được gom lại vào một nơi trong nhà.

Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trên chuyên mục Tài liệu của HoaTieu.vn.