Đọc hiểu Bảo kính cảnh giới bài 42

Bảo kính cảnh giới bài 42 đọc hiểu

Nguyễn Trãi đã dành trọn cuộc đời mình với tư tưởng cao cả đó là nghĩ đến hạnh phúc của nhân dân, vì nhân dân, khát khao nhân dân được ấm no hạnh phúc. Bảo kính cảnh giới Bài 42 là một bài thơ hay được ông sáng tác thể hiện mong muốn một cuộc sống gần gũi, gắn bó với thiên nhiên, non nước. Sau đây là mẫu đề đọc hiểu Bảo kính cảnh giới Bài số 42 có đáp án,  mời các bạn cùng tham khảo.

• Đọc hiểu Bảo kính cảnh giới Bài 46

Bảo kính cảnh giới bài 42 tự luận

Bảo kính cảnh giới (bài 42)

Nguyễn Trãi

Dửng dưng thế sự biếng đôi tranh⁽¹⁾,

Dầu mặc chê khen mặc dữ lành.

Bói ở⁽²⁾ lần tìm non Tạ Phó⁽³⁾,

Xin về xưa cởi ấn Ngu Khanh⁽⁴⁾.

Láng giềng một áng mây bạc,

Khách khứa hai ngàn núi xanh.

Có thuở biếng thăm bạn cũ,

Lòng thơ nghìn dặm nguyệt ba canh⁽⁵⁾.

(Nguồn Thơ Nôm Nguyễn Trãi và Nguyễn Bỉnh Khiêm, NXB Khoa học xã hội, 2021, tr278-279)

• Đôi tranh: đôi co tranh cãi. Cả câu ý nói: Dửng dưng với sự đời, ngại đôi co tranh cãi.
• Bói ở: do chữ Hán bốc cưcó nghĩa là tìm ra nơi tốt mà ở.
• Non Tạ Phó: núi Đông Sơn, tỉnh Chiết Giang, nơi Tạ Phó, tức Tạ An, đời Tấn ẩn cư. Ý cả câu nói: Tạ Phó lần hồi bói, tìm ra núi Đông Sơn làm nơi ẩn cư.
• Ngu Khanh: một nhà du thuyết thời Chiến Quốc, giữ chức Thượng khanh nước Triệu, nên gọi là Ngu Khanh. Sau, Ngu Khanh từ quan, nộp ấn tín về viết sách gọi là Ngu thị Xuân Thu, để bình luận những được mất hay dở của quốc gia theo lối Kinh Xuân Thu. Cả câu ý nói: Ngu Khanh xưa cởi ấn từ quan xin về nhà viết sách.
• Ý cả câu: Lòng thơ vẫn lai láng nghĩ đến bạn bè nơi xa cách nghìn dặm.

Trả lời các câu hỏi sau:

1. Xác định thể thơ của bài thơ trên.

2. Những từ ngữ nào thể hiện thái độ sống ung dung, tự tại của tác giả trong hai câu thơ đầu?

3. Vẻ đẹp tâm hồn, nhân cách Nguyễn Trãi được thể hiện như thế nào trong hai câu thơ:

Bói ở lần tìm non Tạ Phó,

Xin về xưa cởi ấn Ngu Khanh.

4. Phân tích ý nghĩa của việc sử dụng hai câu thơ lục ngôn sau:

Láng giềng một áng mây bạc,

Khách khứa hai ngàn núi xanh.

5. Anh/ chị có đồng tình với quan điểm sống của tác giả trong câu hai thơ Dửng dưng thế sự biếng đôi tranh/ Dầu mặc chê khen mặc dữ lành không? Vì sao?

Đáp án

1	Thơ Nôm Đường luật thất ngôn xen lục ngôn/ thơ Đường luật thất ngôn xen lục ngôn
2	Những từ ngữ thể hiện thái độ sống ung dung, tự tại của tác giả trong hai câu thơ đầu: - dửng dưng - biếng - mặc
3	Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi thể hiện qua hai câu thơ: - Tình yêu thiên nhiên, mong muốn một cuộc sống gần gũi, gắn bó với thiên nhiên, non nước (như xưa kia Tạ Phó đã tìm đến chốn núi non làm nơi ẩn cư) - Vẻ đẹp của một nhân cách thanh cao, không màng danh lợi (thể hiện qua điển tích Ngu Khanh cởi ấn từ quan xin về nhà viết sách)
4	Ý nghĩa của hai câu thơ lục ngôn: - Thể hiện sự sáng tạo của Nguyễn Trãi, phá vỡ kết cấu của thơ Đường luật thất ngôn/ góp phần quan trọng trong việc xây dựng thành công một thể thơ mới theo hướng dân tộc. - Tạo điểm nhấn về cảm xúc, thể hiện tình yêu, sự gắn bó tha thiết với thiên nhiên, coi thiên nhiên là láng giềng, bầu bạn.
5	HS bày tỏ quan điểm đồng tình hay không đồng tình và lí giải hợp lí, thuyết phục. Có thể theo một trong những hướng sau: - Đồng tình với quan điểm sống của tác giả vì: với quan điểm sống đó, con người có thể giữ được sự an yên, bình thản trong tâm hồn; không làm mất đi những phẩm chất tốt đẹp… - Không tình với quan điểm sống của tác giả vì: quan điểm sống đó không thúc đẩy sự tiến bộ của con người, của xã hội…

Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trong nhóm Lớp 10 thuộc chuyên mục Học tập của HoaTieu.vn.