Đề tham khảo thi vào 10 môn Văn Lào Cai 2026

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TỈNH LÀO CAI

ĐỀ TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT

MÔN: NGỮ VĂN

NĂM HỌC 2026 – 2027

Thời gian: 120 phút, không kể thời gian giao đề

(Đề thi có 02 trang)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TỈNH LÀO CAI

HDC ĐỀ TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT

MÔN: NGỮ VĂN

NĂM HỌC 2026 – 2027

Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

ĐỌC HIỂU

4,0

1

HS xác định được ngôi kể:

Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất, người kể chuyện xưng “Tôi”.

Hướng dẫn chấm:

HS trả lời đúng được 0,5 điểm.

HS trả lời sai, 0 điểm.

0,5

2

HS chỉ ra được:

Khi nhận thư của con gái, người cha “không nhờ ai đó ở bưu điện đọc giùm thư” vì:

+ Ông thấu hiểu những tâm tư, tình cảm, suy nghĩ của con

+ Trân trọng nâng niu tất cả những gì thuộc về con “Nó là con tôi, nó viết gì tôi đều biết cả”.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời 02 ý: 0,5

- Trả lời được 01 ý: 0,25

0,5

3

- Cách dẫn trực tiếp: “Nó là con tôi, nó viết gì tôi đều biết cả”.

- Tác dụng:

+ Giữ nguyên vẹn tính chân thực của lời nói

+ Làm nổi bật tình yêu thương, sự gắn bó và niềm tự hào của người bố dành cho con. Đồng thời, tạo điểm nhấn, làm cơ sở cho hành động tiếp theo: "xếp vào trong tủ", "nhìn ngắm", "chạm mặt" của người bố.

Hướng dẫn chấm:

- Học sinh trả lời đúng như đáp án hoặc diễn đạt tương đương được: 1,0 điểm.

0,25

0,25

0,5

4

HS có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, sau đây là gợi ý:

- Tình yêu thương, sự kính trọng và biết ơn sâu sắc của người con dành cho bố;

- Dù bố đã mất nhưng trong lòng luôn có bố bên cạnh, đồng hành cùng con suốt cuộc đời, hình bóng bố vẫn in sâu trong kí ức của con.

Hướng dẫn chấm:

Học sinh trả lời đúng như đáp án hoặc diễn đạt tương đương được: 1,0 điểm.

Học sinh trả lời được 1 ý: 0,5 điểm.

0,5

0,5

5

Đây là câu hỏi mở, học sinh trình bày được một thông điệp ý nghĩa và lí giải phù hợp.

Gợi ý:

- Thông điệp:

+ Tình cảm cha con là tình cảm thiêng liêng, cao quý, nuôi dưỡng tâm hồn, nhân cách mỗi người.

+ Phải biết trân trọng tình cảm gia đình.

+ Mỗi người cần biết quan tâm, yêu thương, kính trọng, biết ơn người bố của mình…

- Lí giải: Học sinh lí giải phù hợp

(HS có thể chọn một thông điệp khác, lý giải phù hợp không vi phạm đạo đức pháp luật, GV linh hoạt cho điểm)

0,5

0,5

II

VIẾT

6,0

1

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích tình cảm của người bố dành cho con trong đoạn trích “Bố tôi” của Nguyễn Ngọc Thuần.

2,0

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.

- Có thể trình bày đoạn văn theo lối diễn dịch, quy nạp, phối hợp hoặc song song.

Hướng dẫn chấm:

+ Thí sinh viết đoạn văn đúng yêu cầu về hình thức, dung lượng khoảng 150 chữ đến 200 chữ: 0,25 điểm.

+ Thí sinh viết đoạn văn sai yêu cầu về hình thức, dung lượng dưới 100 chữ: 0,0 điểm.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích tình cảm của người bố dành cho con

Hướng dẫn chấm:

+ Thí sinh xác định đúng, tập trung làm rõ vấn đề nghị luận: 0,25 điểm.

+ Thí sinh xác định sai vấn đề nghị luận: 0,0 điểm.

0,25

c. Triển khai vấn đề nghị luận: Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng; triển khai vấn đề hợp lí, thuyết phục trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau:

Mở đoạn: Giới thiệu về tác phẩm, tác giả, n êu vấn đề nghị luận : Tình cảm yêu thương con sâu sắc của người bố.

Phát triển đoạn:

- Phân tích tình cảm yêu thương của người bố dành cho con:

+ Người bố luôn yêu thương, quan tâm, dõi theo con: Cuối mỗi tuần, bao giờ ông cũng mặc chiếc áo phẳng phiu nhất, đi chân đất xuống núi, rẽ vào bưu điện để nhận lá thư tôi gửi….

+ Người bố tinh tế, thấu hiểu được những tâm tư, tình cảm, suy nghĩ của con; trân trọng, nâng niu tất cả những gì thuộc về con: Nó là con tôi, nó viết gì tôi biết cả...ông lấy lại lá thư, xếp vào trong tủ cùng những lá thư trước…

- Nhận xét được nghệ thuật xây dựng nhân vật chủ yếu thể hiện qua lời nói, hành động, thái độ, suy nghĩ, cảm xúc; ngôn ngữ giản dị, biện pháp liệt kê…

Kết đoạn: Khẳng định vấn đề, liên hệ.

1,0

d. Chính tả, diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn

Hướng dẫn chấm:

+ Diễn đạt mạch lạc, trôi chảy; mắc dưới 05 lỗi chính tả, ngữ pháp; chữ viết rõ ràng, dễ đọc: 0,25 điểm.

+ Diễn đạt lủng củng, rối ý; mắc từ 05 lỗi chính tả, ngữ pháp trở lên; chữ viết khó đọc: 0,0 điểm.

0,25

e. Sáng tạo

Diễn đạt hay; có ý sáng tạo; kết hợp hiệu quả các thao tác phân tích, đánh giá, bình luận, so sánh,… trong nghị luận văn học.

Hướng dẫn chấm:

+ Thí sinh thực hiện được ít nhất một trong các yêu cầu trên: 0,25 điểm.

+ Thí sinh không thực hiện được yêu cầu nào trong các yêu cầu trên: 0,0 điểm.

0,25

2

Công nghệ nối kết chúng ta với thế giới, nhưng đôi khi lại làm chúng ta xa cách ngay trong chính ngôi nhà của mình. Thực trạng này làm cho các thành viên trong gia đình thiếu sự gắn kết.

Em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn luận và đề xuất giải pháp cho vấn đề trên.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: Học sinh trình bày bài văn đảm bảo bố cục 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài.

Hướng dẫn chấm:

+ Thí sinh viết bài văn đúng bố cục ba phần mở bài, thân bài, kết bài; dung lượng khoảng 400 chữ trở lên: 0,25 điểm.

+ Thí sinh viết bài văn sai yêu cầu về bố cục, dung lượng dưới 300 chữ: 0,0 điểm.

0.25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: giải pháp cho vấn đề xây dựng mối quan hệ gắn kết, yêu thương giữa các thành viên trong gia đình.

Hướng dẫn chấm:

+ Thí sinh xác định đúng và tập trung giải quyết vấn đề nghị luận: 0,25 điểm.

+ Thí sinh xác định sai vấn đề nghị luận, lạc đề: 0,0 điểm.

0.25

c. Triển khai vấn đề nghị luận

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng để phân tích, đánh giá vấn đề.

I. Mở bài: Dẫn và nêu vấn đề nghị luận:

Giải pháp cho vấn đề xây dựng mối quan hệ gắn kết, yêu thương giữa các thành viên trong gia đình.

0.25

II. Thân bài

* Giải thích vấn đề:

Xây dựng mối quan hệ gắn kết, yêu thương trong gia đình là quá trình tạo dựng sự gần gũi, thấu hiểu và chia sẻ giữa các thành viên. Điều này thể hiện qua việc quan tâm, chăm sóc lẫn nhau, cùng nhau trải qua những khoảnh khắc vui buồn, cùng nhau vượt qua khó khăn và luôn dành cho nhau những tình cảm chân thành nhất.

* Phân tích vấn đề nghị luận

- Thực trạng: Các thành viên ít có thời gian dành cho nhau, sự xa cách về mặt tình cảm ngày càng tăng, ít có cơ hội giao tiếp, chia sẻ và thấu hiểu lẫn nhau.

- Nguyên nhân: Do sự thay đổi về lối sống, giá trị sống; do sự tác động của môi trường xã hội và đặc biệt là do sự thiếu quan tâm, đầu tư thời gian và công sức cho việc xây dựng mối quan hệ gia đình.

- Hậu quả: Các thành viên cảm thấy cô đơn, thiếu sự hỗ trợ và chia sẻ, dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, stress. Trẻ em lớn lên trong môi trường gia đình thiếu tình thương dễ hình thành những hành vi lệch lạc, gây ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách và tương lai của các em.

0.25

0.25

0.25

0.25

* Đề xuất giải pháp và lí giải, chứng minh

- Nhận thức: Mỗi cá nhân cần nhận thức được vai trò quan trọng của gia đình và mối quan hệ của các thành viên trong gia đình.

- Hành động:

+ Các thành viên trong gia đình quan tâm, gần gũi, chia sẻ và lắng nghe bằng cách dành thời gian trò chuyện, tâm sự với ông bà, cha mẹ, anh chị em. Lắng nghe những chia sẻ, tâm tư của mọi người.

+ Thể hiện tình cảm một cách chân thành. Chúng ta hãy nói lời yêu thương với ông bà, cha mẹ, anh chị em; giúp đỡ mọi người trong công việc nhà; tặng quà, viết thiệp, tổ chức sinh nhật.

+ Tôn trọng sở thích, quan điểm của mỗi người. Không áp đặt, phán xét hay so sánh. Học cách lắng nghe, thấu hiểu, tìm tiếng nói chung. ..

+ Cùng xây dựng những kỷ niệm đẹp để gắn kết các thành viên trong gia đình: cùng nhau nấu ăn, tổ chức các bữa tiệc nhỏ, đi du lịch, tham gia các hoạt động cộng đồng, cùng tham gia lao động...

(Dẫn chứng, phân tích)

1.25

III. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận. Liên hệ.

0.25

d. Diễn đạt

- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

- Không cho điểm nếu bài làm có trên 05 lỗi chính tả, ngữ pháp.

Hướng dẫn chấm:

+ Diễn đạt mạch lạc, trôi chảy; mắc dưới 10 lỗi chính tả, ngữ pháp; chữ viết rõ ràng, dễ đọc: 0,25 điểm.

+ Diễn đạt lủng củng, rối ý; mắc từ 10 lỗi chính tả, ngữ pháp trở lên; chữ viết khó đọc: 0,0 điểm.

0,25

đ. Sáng tạo:

Học sinh có những cách suy nghĩ, cách nhìn mới mẻ về vấn đề nghị luận; sáng tạo trong viết câu, dựng đoạn, lời văn sinh động hấp dẫn; thể hiện tư duy phản biện, đa chiều, tư duy giải quyết vấn đề thông minh, hiệu quả, khoa học.

Hướng dẫn chấm:

+ Thí sinh thực hiện được ít nhất một trong các yêu cầu trên: 0,5 điểm.

+ Thí sinh không thực hiện được yêu cầu nào trong các yêu cầu trên: 0,0 điểm.

0,5