Tranh chấp dân sự là gì?

Tranh chấp dân sự là những vấn đề phổ biến xảy ra hàng ngày, hàng giờ. Tuy nhiên, nhiều người còn mông lung không biết tranh chấp dân sự là gì. Do đó, bài viết này Hoatieu.vn sẽ chia sẻ để bạn hiểu rõ hơn.

1. Khái niệm tranh chấp dân sự

• Tranh chấp dân sự là gì?

Tranh chấp dân sự được hiểu là những sự việc tranh chấp, mâu thuẫn xảy ra giữa các chủ thể liên quan đến luật dân sự được pháp luật quy định, thông thường là trong các quan hệ nhân thân hoặc tái sản. Các loại tranh chấp dân sự thường gặp là tranh chấp quyền sở hữu tài sản thừa kế, tài sản ly hôn, tranh chấp dân sự liên quan đến hợp đồng, cơ chế quy định trong hợp đồng, tranh chấp dân dự liên quan đến quyền, lợi ích của một cá nhân hay tập thể được quy định.

• Ví dụ về tranh chấp dân sự

Nhà ông A có 3 người con trai, khi mất ông không để lại di chúc, tài sản không chia. Đến năm 2020 người con trai thứ 3 quản lý tài sản của ông A đến cơ quan có thẩm quyền tiến hành làm sổ đỏ, tất cả diện tích đất đứng tên mình. Lúc này, 2 người anh em đầu đã mất, các con của hai anh cả khởi kiện dân sự đòi chia di sản thừa kế. Đây chính là ví dụ về tranh chấp dân sự.

2. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự

Căn cứ quy định tại Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của Tòa án nhân dân cấp huyện bao gồm các vụ việc:

Còn thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh được quy định như sau:

3. Các loại tranh chấp dân sự

Theo quy định tại Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì những loại tranh chấp dân sự bao gồm:

• Tranh chấp về quốc tịch Việt Nam giữa cá nhân với cá nhân.
• Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản.
• Tranh chấp về giao dịch dân sự, hợp đồng dân sự.
• Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 30 của Bộ luật này.
• Tranh chấp về thừa kế tài sản.
• Tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
• Tranh chấp về bồi thường thiệt hại do áp dụng biện pháp ngăn chặn hành chính không đúng theo quy định của pháp luật về cạnh tranh, trừ trường hợp yêu cầu bồi thường thiệt hại được giải quyết trong vụ án hành chính.
• Tranh chấp về khai thác, sử dụng tài nguyên nước, xả thải vào nguồn nước theo quy định của Luật tài nguyên nước.
• Tranh chấp đất đai theo quy định của pháp luật về đất đai; tranh chấp về quyền sở hữu, quyền sử dụng rừng theo quy định của Luật bảo vệ và phát triển rừng.
• Tranh chấp liên quan đến hoạt động nghiệp vụ báo chí theo quy định của pháp luật về báo chí.
• Tranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu.
• Tranh chấp liên quan đến tài sản bị cưỡng chế để thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.
• Tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài sản, thanh toán phí tổn đăng ký mua tài sản bán đấu giá theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.
• Các tranh chấp khác về dân sự, trừ trường hợp thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức khác theo quy định của pháp luật.

4. Quy trình giải quyết tranh chấp dân sự

• Người khởi kiện có thể nộp đơn trực tiếp tại Tòa án, gửi qua đường bưu chính, hoặc gửi trực tuyến bằng hình thức điện tử qua cổng thông tin điện tử Tòa án.
• Nếu xét thấy vụ án thuộc đúng thẩm quyền thì Thẩm phán thông báo ngay cho người khởi kiện biết để họ đến Tòa án làm thủ tục nộp tiền tạm ứng án phí.
• Người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí và nộp biên lai cho Tòa án để tránh trường hợp Tòa án đình chỉ giải quyết vụ án.
• Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý vụ án, Chánh án Tòa án quyết định phân công Thẩm phán giải quyết vụ án, đồng thời Thẩm phán phải thông báo bằng văn bản đến các đương sự và cơ quan, tổ chức có liên quan về việc đã thụ lý vụ án.
• Quá trình giải quyết vụ án được tiến hành theo thủ tục sơ thẩm và các thủ tục khác theo quy định chung về tố tụng dân sự.

Mời các bạn tham khảo thêm một số bài viết hữu ích khác như: Vi phạm dân sự là gì, Đơn khiếu nại giải quyết tranh chấp đất đai từ chuyên mục Hỏi đáp pháp luật của trang Hoatieu.vn.