Trách nhiệm của sinh viên trong xây dựng lực lượng dân quân tự vệ hiện nay 2026

Dân quân tự vệ là lực lượng vũ trang quần chúng không thoát li sản xuất, công tác, là một bộ phận của lực lượng vũ trang nhân dân của nhà nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Vậy trách nhiệm của sinh viên trong xây dựng lực lượng dân quân tự vệ hiện nay như thế nào?

• Liên hệ trách nhiệm của bản thân trong việc xây dựng lực lượng dân quân tự vệ

1. Dân quân tự vệ là gì?

Theo khoản 1 Điều 2 Luật Dân quân tự vệ 2019, dân quân tự vệ là lực lượng vũ trang quần chúng không thoát ly sản xuất, công tác, được tổ chức ở địa phương gọi là dân quân, được tổ chức ở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế gọi là tự vệ.

Dân quân tự vệ là lực lượng nòng cốt tham gia bảo vệ Đảng, chính quyền, tính mạng, tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước ở địa phương, cơ sở; tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân (QPTD), khu vực phòng thủ (KVPT), phòng thủ dân sự, bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở cơ sở.

2. Vai trò của dân quân tự vệ

Dân quân tự vệ là một lực lượng chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Là lực lượng nòng cốt trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân và phong trào toàn dân đánh giặc trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và trong thời bình tại địa phương. Trong tình hình hiện nay, chúng ta phải đối phó với chiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ và sẵn sàng chiến đấu chống mọi tình huống chiến tranh xâm lược của các thế lực thù địch thì vai trò của dân quân tự vệ càng được coi trọng.

Lực lượng dân quân tự vệ là một trong những công cụ chủ yếu để bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, trực tiếp ở từng địa phương bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, tài sản của nhà nước ở cơ sở.

Đánh giá vai trò dân quân tự vệ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “Dân quân tự vệ và du kích là lực lượng của toàn dân tộc, là lực lượng vô địch, là bức tường sắt của Tổ quốc. Vô luận kẻ thù nào dù hung bạo đến đâu hễ đụng vào lực lượng đó, bức tường đó thì địch nào cũng phải tan rã”.

Trong thời bình, dân quân tự vệ là lực lượng đông đảo tham gia xây dựng kinh tế, phát triển địa phương và cả nước. Là lực lượng nòng cốt cùng toàn dân xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân, phối hợp với các lực lượng khác đấu tranh làm thất bại chiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ, phòng chống các tệ nạn xã hội, phòng chống thiên tai, địch hoạ bảo đảm an toàn cho nhân dân.

Trong thời chiến, dân quân tự vệ làm nòng cốt cho toàn dân đánh giặc, chiến đấu, tiêu hao, tiêu diệt lực lượng, phương tiện của địch, căng kéo, kìm chân, buộc địch phải sa lầy tại địa phương; vận dụng linh hoạt các hình thức chiến thuật, các thủ đoạn chiến đấu, tạo thế, tạo lực cho bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương chiến đấu, tham gia phục vụ chiến đấu giữ vững thế trận chiến tranh nhân dân.

3. Trách nhiệm của dân quân tự vệ trong tình hình mới hiện nay

Trong bối cảnh thế giới và khu vực ngày càng phức tạp, với sự xuất hiện của nhiều loại hình đe dọa an ninh phi truyền thống, vai trò của lực lượng dân quân tự vệ càng trở nên quan trọng. Dân quân tự vệ không chỉ là lực lượng nòng cốt trong bảo vệ Tổ quốc mà còn là một bộ phận không thể thiếu trong việc xây dựng và phát triển đất nước.

Dân quân tự vệ có trách nhiệm bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh quốc gia. Trong tình hình mới, các loại hình tấn công, gây rối an ninh ngày càng tinh vi, đa dạng. Dân quân tự vệ cần nâng cao năng lực sẵn sàng chiến đấu, thường xuyên diễn tập cho mọi tình huống bất ngờ, sẵn sàng đối phó với các vấn đề phát sinh. Bên cạnh đó, cũng cần tích cực tham gia đấu tranh phòng, chống các hoạt động phá hoại của các thế lực thù địch bên ngoài, bảo vệ ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Không chỉ vậy, dân quân tự vệ còn có vai trò vô cùng quan trọng trong việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân. Dân quân tự vệ cần tích cực tham gia tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao ý thức quốc phòng, an ninh, sẵn sàng tham gia bảo vệ Tổ quốc khi cần. Đồng thời, cũng cần phối hợp chặt chẽ với các lực lượng khác để xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân vững mạnh, tạo thành sức mạnh tổng hợp bảo vệ Tổ quốc.

Đặc biệt hơn trong giai đoạn hiện nay, dân quân tự vệ còn có trách nhiệm tham gia khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, dịch bệnh và các tình huống khẩn cấp khác. Với tính cơ động, linh hoạt cũng như am hiểu địa phương, dân quân tự vệ có thể nhanh chóng triển khai lực lượng để hỗ trợ nhân dân, góp phần giảm thiểu thiệt hại và ổn định cuộc sống.

Tóm lại, trong tình hình mới có nhiều biến đổi như hiện nay, trách nhiệm của dân quân tự vệ là rất quan trọng và đa dạng. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, dân quân tự vệ cần không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ, đổi mới phương thức hoạt động, trang bị đầy đủ vũ khí, kỹ thuật hiện đại, đồng thời tăng cường sự phối hợp nhuần nhuyễn với các lực lượng khác.

4. Trách nhiệm của sinh viên trong xây dựng lực lượng dân quân tự vệ hiện nay

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, trách nhiệm của sinh viên trong xây dựng lực lượng dân quân tự vệ là:

• Đối với bất cứ việc gì, trách nhiệm học tập của học sinh, sinh viên cũng phải đặt lên hàng đầu. Học tập không chỉ là thứ giúp ích cho bản thân, mà còn có thể đóng góp những giá trị thực tế trên mọi lĩnh vực cho đất nước. Trong việc xây dựng lực lượng dân quân tự vệ cũng vậy, trí tuệ, kiến thức của chúng ta có thể đưa ra những đề xuất, đóng góp cho việc xây dựng và phát triển lực lượng dân quân tự vệ.
• Bên cạnh đó, đội ngũ sinh viên, thanh niên hăng hái lên đường nhập ngũ, đem khát vọng, trách nhiệm và lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ thi đua, rèn luyện cầm chắc tay súng bảo vệ vũng chắc độc lập chủ quyền, và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc cũng là một cách xây dựng lực lượng dân quân tự vệ.
• Ngoài việc học tập và tham gia quân ngũ, sinh viên cần phát huy truyền thống tốt đẹp, đem tài năng, trí tuệ đóng góp trên mọi lĩnh vực, hoạt động, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng quê hương, đất nước.
• Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc; phải biết trân trọng những thành quả đấu tranh giữ nước của các thế hệ đi trước.
• Thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các chế độ chính sách của Đảng và Nhà nước đối với lực lượng dự bị động viên.
• Phối hợp, giúp đỡ các lực lượng dân quân tự vệ.
• Thường xuyên giáo dục, quán triệt sâu rộng các quan điểm, chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác dân quân tự vệ.
• Phát huy sức mạnh tổng hợp trên địa bàn để xây dựng lực lượng dân quân tự vệ.
• Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ gắn với xây dựng cơ sở vững mạnh toàn diện.

Trên đây là bài Trách nhiệm của sinh viên trong xây dựng lực lượng dân quân tự vệ hiện nay. Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trên chuyên mục Tài liệu của HoaTieu.vn.

• Viết đoạn văn cảm nhận về một chi tiết trong văn bản Quang Trung đại phá quân Thanh để lại cho em ấn tượng sâu sắc
  
• Liên hệ trách nhiệm bản thân để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc ở địa phương 2026