Một số kinh nghiệm về việc phát huy tính tự quản của học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp

Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao tính tự quản cho học sinh

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục toàn diện hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp đóng vai trò cốt lõi trong việc hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh. Thay vì áp dụng phương pháp quản lý mệnh lệnh một chiều, việc phát huy tính tự quản của học sinh được xem là giải pháp chiến lược giúp khơi ợi tính chủ động, tinh thần trách nhiệm và kỹ năng sống cho các em. Sáng kiến kinh nghiệm "Một số kinh nghiệm về việc phát huy tính tự quản của học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp" tổng hợp các biện pháp thực tiễn, khoa học và dễ áp dụng nhằm xây dựng tập thể lớp đoàn kết, tự giác.

Nội dung tài liệu tập trung hướng dẫn quy trình phân công cán bộ lớp linh hoạt, tổ chức các hoạt động tập thể theo hướng tự quản, đồng thời nâng cao vai trò định hướng, cố vấn của giáo viên chủ nhiệm. Việc áp dụng thành công các kinh nghiệm này không chỉ giúp giảm tải áp lực cho giáo viên mà còn tạo môi trường giáo dục dân chủ, an toàn, giúp học sinh tự tin làm chủ bản thân và tập thể.

A. PHẦN MỞ ĐẦU

I. Đặt vấn đề

Lý do lý luận: Nếu các giáo viên bộ môn có nhiệm vụ thông qua dạy chữ để làm người, thì ngược lại giáo viên chủ nhiệm lại thông qua việc dạy các em làm người để học tốt chữ. Chúng ta đang sống và làm việc ở thế kỷ XXI, hiện đại, văn minh cùng sự hòa nhập với cộng đồng thế giới, vì vậy bản thân không thể là con người thụ động, ngoan ngoãn, chỉ biết vâng lời rập khuôn một cách máy móc, mà thực sự phải là người biết làm chủ được bản thân, ý thức được việc mình làm, làm việc chủ động, sáng tạo theo ý bản thân sao cho có hiệu quả, phù hợp nhất với lợi ích cộng đồng. Một lớp người tương lai như vậy sẽ không thể hình thành nếu chúng ta không biết tạo ra cơ hội để nó được tập dược, rèn luyện tính tự giác tự quản, năng động, tự sáng tạo ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Lý do thực tiễn: Là một giáo viên chủ nhiệm ngoài quản lí, giáo dục học sinh lớp mình chúng tôi còn đảm nhận rất nhiều công việc khác như soạn giảng theo đặc thù và tính đổi mới của từng bộ môn, tư vấn học đường... nên việc lúc nào cũng theo dõi, luôn luôn sát cánh cùng học sinh lớp mình chủ nhiệm trong tất cả các hoạt động mọi nơi, mọi lúc là một điều khó có thể. Vậy làm thế nào để tiêu tốn thời gian không nhiều mà lớp chủ nhiệm vẫn đạt chất lượng toàn diện, bền vững, đích thực. Để giải quyết mâu thuẫn này, người giáo viên chủ nhiệm chỉ có con đường ngắn nhất là xây dựng những biện pháp nhằm phát huy tính tự quản của từng học sinh hướng đến xây dựng đội ngũ ban cán sự lớp trở thành cánh tay đắc lực của giáo viên chủ nhiệm.

Đối tượng nghiên cứu: Một số kinh nghiệm về việc phát huy tính tự quản của học sinh trong công tác chủ nhiệm 7A1 tại trường ......................

Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu về công tác chủ nhiệm của giáo viên THCS cụ thể là đối tượng học sinh lớp 7A1 tại trường ..................... năm học 20... - 20....

Vì những lý do đó bản thân tôi luôn mong muốn chia sẻ, trao đổi và học tập kinh nghiệm từ các đồng nghiệp qua đề tài “Một số kinh nghiệm về việc phát huy tính tự quản của học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp”.

II. Mục đích nghiên cứu

Mục tiêu: Khi nghiên cứu vai trò, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm cấp THCS tôi muốn trao đổi, chia sẻ với đồng nghiệp làm công tác chủ nhiệm một số kinh nghiệm về việc phát huy tính tự quản của học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp đồng thời giúp đỡ học sinh của mình tự chủ trong mọi hoạt động của bản thân và phát huy hơn nữa tính tự quản của bản thân trong giai đoạn phát triển mạnh về tâm lý cũng như sinh lý.

Nhiệm vụ: Học trò của chúng ta đang trong lứa tuổi rất thích hoạt động, ham hiểu biết. Các em không chỉ ước ao khám phá bí mật của thế giới xung quanh, mà còn rất muốn khám phá ra chính bản thân mình. Trong mọi hoạt động hàng ngày, không em nào không nảy sinh ý thức muốn tự khẳng định mình và tìm cách hòa mình với tập thể. Giúp các em rèn luyện được tính tự quản không những thỏa mãn được nét tâm lý phổ biến ấy của các em, mà còn giúp các em có cơ hội để rèn luyện và phát trển tính tự quản theo hướng tích cực.

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I. Cơ sở lí luận của vấn đề

Thực chất mục đích của việc phát huy tính tự quản của học sinh là hướng đến xây dựng lớp học tự quản. Là quá trình từng bước chuyển hóa tâm huyết, nhiệt tình của thầy cô thành ý thức tự quản, tự giác đầy trách nhiệm và thích thú của trò, tức cũng là biến lớp học của những cá nhân học sinh thành một tập thể học sinh biết tự quản dưới sự lãnh đạo của giáo viên chủ nhiệm lớp.

Tính tự quản của học sinh là khả năng các em ý thức được việc làm của mình một cách chủ động, tự ý thức và có trách nhiệm với việc làm của bản thân, rộng hơn nữa tính tự quản là khả năng các em có thể sắp xếp, tổ chức được một số hoạt động khi không có giáo viên hay người lớn bên cạnh.

Rèn luyện cho các em tính tự quản, tinh thần tập thể sẽ giúp cho các em có tính chủ động, sáng tạo, mạnh dạn hơn trong học tập và tham gia các hoạt động một cách tích cực hơn. Thông qua tập thể lớp kết hợp với các hoạt động của liên đội, dưới sự hướng dẫn của giáo viên giáo dục tinh thần tập thể còn có tác dụng hình thành nhân cách cho học sinh. Giúp các em biết học tập và noi gương những hành vi tốt, những cử chỉ đẹp của các bạn trong lớp mình.

II. Thực trạng vấn đề

Tính tự quản của học sinh tại trường Buôn Trấp được rèn luyện từ khi các em còn nhỏ ở cấp tiểu học, nên ý thức tự giác, chủ động trong công việc ở một số học sinh là khá tốt, Đa số các em được chọn vào hoạt động trong ban cán sự lớp, ban chỉ huy liên đội dưới sự dìu dắt cuả tổng phụ trách đội. Tuy nhiên bên cạnh những học sinh có ý thức tự quản tốt thì vẫn còn rất nhiều em ý thức tự quản chưa cao, thể hiện rõ nhất là khoảng thời gian sinh hoạt 15 phút đầu giờ, các hoạt động tập thể,…các em chưa tập trung hoạt động, nói chuyện riêng, làm việc riêng, không hợp tác. Còn có những em khi có mặt giáo viên thì tỏ ra nghiêm túc nhưng vắng mặt giáo viên hoặc cán sự lớp thì vẫn còn làm việc riêng…

Một thực tế không thể phủ nhận: Hiện nay rất nhiều giáo viên đã phải đầu tư cho công tác chủ nhiệm một quỹ thời gian rất lớn, hơn nhiều lần so với số tiết theo quy định( 4 tiết/ tuần). Tuy nhiên hiệu quả đạt được vẫn chưa cao.

Trong chuyên môn chúng ta đang sôi nổi thực hiện nhiều phong trào nhằm giúp học sinh chủ động trong việc lĩnh hội tri thức, không lẽ trong công tác chủ nhiệm chúng ta lại để tồn tại mãi cách giáo dục thụ động, máy móc - thầy là trung tâm của tất cả, còn học trò cứ mãi mãi thụ động. Phải đổi mới, phải thực sự lấy học trò làm trung tâm, không chỉ trong chuyên môn, mà cả trong công tác chủ nhiệm. Phải biến quá trình giáo dục thành tự giáo dục, tự ý thức, tự quản lấy chính mình, tổ mình, lớp mình. Chỉ có như thế nhân cách học sinh mới được xác lập bền vững. Chất lượng giáo dục con người của chúng ta mới không bị tụt hậu, mới thỏa mãn được những đòi hỏi ngày càng cao của cuộc sống hiện đại.

...........................................................................................................

Mời bạn đọc cùng tải về bản DOCX hoặc PDF để xem đầy đủ nội dung thông tin và chỉnh sửa chi tiết.

Mời các bạn tham khảo thêm nội dung Sáng kiến kinh nghiệm trong chuyên mục Học tập của HoaTieu.vn.

• Sáng kiến kinh nghiệm mầm non - Công tác tham mưu xây dựng cơ sở vật chất