Đề thi học sinh giỏi Ngữ văn lớp 12 cấp tỉnh Bắc Ninh 2026

Đề thi HSG Văn 12 Bắc Ninh có đáp án

Đề thi học sinh giỏi Ngữ văn 12 cấp tỉnh Bắc Ninh 2026 là tài liệu ôn luyện hữu ích dành cho học sinh đang chuẩn bị tham gia các kỳ thi học sinh giỏi. Thông qua việc tham khảo và luyện tập với đề thi, học sinh có thể củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng làm bài và nâng cao khả năng tư duy, lập luận trong quá trình học tập.

Đề thi học sinh giỏi Văn 12 cấp tỉnh Bắc Ninh 2026

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

Cùng thời với hoa mai nhưng thầm lặng không ai biết, là mùa hoa sầu đông. Người Huế gọi tên cây như thế là đúng vì không có loài cây nào trơ trụi trong những tháng đông dài như nó, nhìn cứ tưởng nó đã chết khô. Thoắt cái xuân về, trái tim vui trở lại, cây sầu đông nảy ra mấy chòm lá non hối hả để nở hoa, hoa nhiều và nghi ngút, xa nhìn như những đám khói trên cây. Lần ấy tôi đến thăm anh Lưu Trọng Lư ở sân chùa Linh Quang, mùi hương sầu đông bay đầy ngõ. Tôi cố ý tìm, mãi tới cuối ngõ trước cổng nhà mới thấy một cây đang nở hoa. Hôm sau tôi qua phố Nguyễn Huệ, những cây sầu đông xoà những chùm hoa xuống gần sát đầu tôi, nhưng cố lắng nghe tôi vẫn không bắt gặp một thoáng hương thơm nào hết. Tôi thầm nghĩ, hình như hoa sầu đông chỉ thơm ở những ngõ vắng. Trong lòng mỗi bông sầu đông trắng nhỏ xíu có mang một vết tím huyền, khiến nhìn gần những chùm hoa trở thành màu xám, vết tím ấy giống như chút kỷ niệm ẩn giấu trong một ký ức đã mơ hồ. Lang thang một mình trên đường vắng, tôi thường bắt gặp một mùi hương sầu đông rất sâu, chạm thấu từng tế bào của trí nhớ và đánh thức trong tôi nhiều điều như đã quên trong đời. Ôi, những kỷ niệm của tôi, sao lại thơm mùi hương sầu đông, lạ thật! […]

Người Huế xưa đã trồng cây vông bằng tấm lòng chắt chiu đối với niềm vui của một thành phố vốn rất dễ buồn… Hoa vông nở dày đặc kín cả cành; những lớp cánh hình sao đỏ rực tung toé giống hình ngọn lửa, đúng là loài cây nở ra lửa, rất trùng khít với ý niệm “mộc sinh hoả” nhìn thấy bằng mắt. Cây cao bóng cả, màu đỏ hoa vông vượt lên giữa thinh không, dưới nó là cái nền đen xám của những mái nhà. Màu hoa đỏ thắm, trong như ngọc và toả ra ánh sáng; sách địa lý nhà Nguyễn nói rằng: Ảnh hoa chiếu vào vật khác đều đỏ thắm. Chắc có một lần công chúa Huyền Trân đã đứng ngắm bông hoa thắm này bên sông Châu Hoá, hoa và mặt người đã soi hồng cho nhau, giống như hoa đào trong câu thơ Thôi Hộ. Và từ đó, màu hoa thắm thiết tới muôn đời… Mùa hoa vông chỉ dài chừng một tháng như là bóng hồng ghé qua sau tiết Thanh minh, để bàn giao mùa màng cho hoa phượng…

Một buổi sáng, tôi tình cờ dậy sớm, ngồi nhìn sao mai qua cửa sổ phòng viết sau nhà. Trên mái đen thẫm của dãy nhà bên kia chợt lộ ra một vệt sáng chạy dài theo đường nóc, vệt sáng mỏng như một đường viền đăng ten có màu tím, rất tím, đúng màu tím than. Vệt sáng rộng dần, tươi lên thành màu hồng. Trong khoảnh khắc, nó chuyển sang màu ngọc bạch, như màu da trái đào non, trên đó hiện bóng vài con chim én bay liệng. Tôi vừa cúi xuống ghi chép vài dòng về cảnh tượng trước mắt, ngẩng lên đã thấy mảng trời màu trắng ngọc kia biến thành những vệt sáng rộng lớn hình rẻ quạt màu hồng, sẫm dần thành màu đỏ thắm trên một nền da trời xanh lơ. Và cũng chỉ trong chốc lát, những nan quạt tan biến, nền trời hửng lên một màu trắng rộng thênh thang, trắng hẳn như là sữa pha, để dịu dần xuống trong màu xanh dịu dàng của nền trời phía sau. Trên màu trắng ổn định ấy của buổi sớm mai nhô cao lên phía bên kia mái nhà, tôi chợt nhìn thấy mấy chùm đỏ của hoa phượng đầu mùa.

Chưa bao giờ tôi được chứng kiến một bình minh huyền ảo đến như vậy. Tâm hồn tôi thốt nhiên tràn đầy một nỗi xúc động vừa sâu thẳm vừa rộng lớn, vượt khỏi bản thân tôi để đưa tôi hoà nhập vào cuộc chơi linh diệu của ánh sáng.

Tôi biết là mùa hạ đã đến.

Huế, cuối năm 1996

(Trích Mùa xuân thay áo trên cây, Hoàng Phủ Ngọc Tường, in trong Hoàng Phủ Ngọc Tường tuyển tập 1, NXB Trẻ, 2023, tr.71-76)

Thực hiện yêu cầu:

Câu 1. Trong đoạn trích, tác giả nhắc đến những loài hoa nào?

Câu 2. Chỉ ra các biện pháp tu từ trong câu văn sau: Màu hoa đỏ thắm, trong như ngọc và toả ra ánh sáng; sách địa lý nhà Nguyễn nói rằng: Ảnh hoa chiếu vào vật khác đều đỏ thắm.

Câu 3. Phân tích tác dụng của sự kết hợp giữa yếu tố tự sự và yếu tố trữ tình trong đoạn trích.

Câu 4. Nhận xét đặc điểm của cái tôi trữ tình tác giả thể hiện trong đoạn trích.

Câu 5. Từ nội dung câu văn: Tâm hồn tôi thốt nhiên tràn đầy một nỗi xúc động vừa sâu thẳm vừa rộng lớn, vượt khỏi bản thân tôi để đưa tôi hoà nhập vào cuộc chơi linh diệu của ánh sáng, anh/chị hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất với bản thân.

PHẦN II. VIẾT (15,0 điểm)

Câu 1. (5,0 điểm)

Nếu không thể làm mưa ngừng rơi, hãy biến mình trở thành một giọt nước. Người thành công chưa chắc đã là người giỏi nhất, nhưng chắc chắn là người có khả năng thích ứng với hoàn cảnh tốt nhất.

(Xu, Mình phải sống như biển rộng sông dài, NXB Thế giới, 2022, tr.39)

Từ quan niệm trên của tác giả, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về việc thích ứng với hoàn cảnh trong một thế giới nhiều biến động và thay đổi như hiện nay.

Câu 2. (10,0 điểm)

Văn học xây dựng hình tượng vừa để khái quát hiện thực, cắt nghĩa, lí giải đời sống, vừa thể hiện tư tưởng, tình cảm dưới ánh sáng của một lí tưởng thẩm mĩ nhất định.

(Lê Lưu Oanh, Phạm Đăng Dư, Lí luận văn họcNXB Đại học Sư phạm, 2009, tr.16)

Anh/Chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 1500 chữ) làm sáng tỏ ý kiến qua bài thơ Sinh nhật của nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo.

(In trong Thơ Việt Nam tìm tòi và cách tân 1975-2015,

Nguyễn Việt Chiến tuyển chọn và giới thiệu, NXB Hội Nhà văn, 2016, tr.703-704)

====== HẾT ======

- Thí sinh không được sử dụng tài liệu.

- Giám thị coi thi không giải thích gì thêm.

Đáp án mời các bạn xem trong file tải về.

Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trên chuyên mục Lớp 12 của HoaTieu.vn.