Củng cố mở rộng lớp 9 trang 111 tập 1

Soạn bài Củng cố mở rộng bài 4 Ngữ văn 9 Kết nối tri thức được Hoatieu chia sẻ trong bài viết sau đây là gợi ý trả lời các câu hỏi trang 111 sách giáo khoa Văn 9 KNTT tập 1. Sau đây là nội dung chi tiết, mời các bạn cùng tham khảo.

• Đề kiểm tra giữa kì 1 Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Câu 1 trang 111 Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Vẽ sơ đồ tư duy thể hiện luận đề, hệ thống luận điểm và những lí lẽ bằng chứng tiêu biểu của mỗi luận điểm trong hai văn bản: Người con gái Nam Xương – một bi kịch của con người và Từ “Thằng quỷ nhỏ” của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi.

Gợi ý

Câu 2 trang 111 Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Chỉ ra sự tương đồng và khác biệt trong cách đặt vấn đề và cách tổ chức luận điểm của hai văn bản Người con gái Nam Xương – một bi kịch của con người và Từ “Thằng quỷ nhỏ” của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi. Từ đó em rút ra bài học gì khi thực hành viết bài văn nghị luận văn học.

Trả lời

- Sự tương đồng của hai VB: VB 1 và VB 2 đều thuộc loại VB nghị luận văn học, do đó cách đặt vấn đề và tổ chức luận điểm đều đảm bảo những nguyên tắc chung của loại VB này. Trong cách đặt vấn đề, cả hai VB đều giới thiệu trực tiếp tác phẩm, tác giả và vấn đề cần bàn luận. Trong cách tổ chức luận điểm, cả hai VB đều tổ chức luận điểm để làm nổi bật các khía cạnh của luận đề.

- Sự khác biệt của hai VB:

Nếu VB 1 đặt ra và giải quyết một vấn đề thuộc VB Người con gái Nam Xương thì VB 2 lại sử dụng tác phẩm Thằng quỷ nhỏ như một nghiên cứu về một trường hợp tiêu biểu để từ đó đặt ra vấn đề rộng lớn hơn liên quan đến phẩm chất của một tác phẩm văn học viết cho thiếu nhi. Nói cách khác, nếu VB 1 là bàn luận trong phạm vi một tác phẩm thì VB 2 hướng tới bàn luận những vấn đề rộng lớn hơn được gợi ra từ tác phẩm.

+ Nếu VB 1 chủ yếu dùng các tri thức văn học để làm sáng tỏ vấn đề thì VB 2 bên cạnh tri thức văn học (vẫn là vùng tri thức chủ yếu), còn sử dụng cả những tri thức về nhân học, văn hoá để giải quyết, bước đầu giúp HS ý thức được có thể sử dụng tri thức liên ngành trong nghiên cứu văn học. + Vì khác biệt trong cách đặt vấn đề nên cách tổ chức luận điểm của hai VB cũng khác biệt. VB 1 tổ chức luận điểm theo hướng bám sát diễn biến câu chuyện bi kịch của Vũ Nương với lô-gíc: nhận diện bi kịch - lí giải bi kịch - hoá giải bi kịch; VB 2 tổ chức luận điểm theo hướng quy nạp: từ phân tích, lí giải trường hợp tác phẩm Thằng quỷ nhỏ, tác giả nêu lên những suy ngẫm về phẩm chất của các tác phẩm văn học viết cho thiếu nhi.

Câu 3 trang 111 Ngữ văn 9 Kết nối tri thức

Viết đoạn văn (khoảng 8-10 câu) phân tích vẻ đẹp ngôn từ của một đoạn trích truyện thơ Nôm hoặc tác dụng của yếu tố kì ảo trong một truyện truyền kì, trong đó có sử dụng cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp.

Gợi ý

Đoạn văn của em cần đảm bảo các yêu cầu:

- Về nội dung:

+ Nếu lựa chọn phân tích vẻ đẹp ngôn từ của một đoạn trích truyện thơ Nôm, em có thể triển khai các ý trong đoạn theo các đặc điểm của ngôn ngữ thơ như: tính chính xác, tính hình tượng, tính biểu cảm, tính hàm súc, tính cá thể,...

+ Nếu lựa chọn phân tích tác dụng của yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì, em cần giới thiệu với người đọc yếu tố ấy, chỉ ra tác dụng của yếu tố đối với việc thể hiện nội dung chủ đề và tạo nên đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm.

- Về hình thức: đoạn văn cần đảm bảo dung lượng hợp lí, có sử dụng cách dẫn trực tiếp hoặc cách dẫn gián tiếp.

Bài  mẫu

Chuyện người con gái Nam Xương” là truyện thứ 16, có nguồn gốc từ một truyện cổ tích Việt Nam có tên là “Vợ chàng Trương”. Trong đó, các chi tiết kì ảo cũng góp phần thể hiện nội dung ý nghĩa truyện vô cùng đặc sắc. Yếu tố kì ảo không có trong toàn bộ câu chuyện mà chỉ hiện lên tập trung, đậm nét trong cái kết mới mà Nguyễn Dữ sáng tạo nên. Các chi tiết kì ảo trong truyện làm cho tác phẩm trở nên li kì, hấp dẫn hơn. Trong tác phẩm, tác giả xây dựng 3 chi tiết kì ảo. Thứ nhất là Phan Lang đêm nằm mộng thấy có người xin chàng thả rùa xanh mà chàng vừa bắt được (Linh phi hóa thân). Chi tiết thứ hai, Vũ Nương và Phan lang được Linh Phi cứu sống và cho ở nơi động rùa dưới thủy cung. Sau đó, Phan Lang được hồi sinh và trở về trần gian. Thứ ba, linh hồn Vũ Nương trở về trên bến sông khi Trương Sinh lập đàn giải oan, nàng nói vài lời tỏ minh rồi từ từ biến mất trong sương khói mịt mờ. Các yếu tố kì ảo được đưa vào xen kẽ với những yếu tố thực về địa danh, về thời điểm lịch sử, nhân vật và sự kiện lịch sử, những chi tiết thực về trang phục của các mĩ nhân, về tình cảnh nhà Vũ Nương không người chăm sóc sau khi nàng mất… làm cho thế giới kì ảo lung linh, mơ hồ trở nên gần với cuộc đời thực, làm tăng độ tin cậy, khiến người đọc không cảm thấy ngỡ ngàng.

Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trên chuyên mục Học tập - Lớp 9 của HoaTieu.vn.