Tài liệu hướng dẫn hoạt động giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh, sinh viên tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Khung hướng dẫn và phương pháp thực hiện đào tạo kỹ năng mềm cho HSSV

Tài liệu hướng dẫn hoạt động giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh, sinh viên tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, ban hành kèm theo Quyết định 2664/QĐ-BGDĐT, là văn bản chỉ đạo và hướng dẫn chuyên môn quan trọng nhằm cụ thể hóa mục tiêu giáo dục toàn diện trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp. Trong bối cảnh thị trường lao động hiện đại đòi hỏi sự thích ứng nhanh và tinh thần làm việc chuyên nghiệp, việc trang bị kỹ năng mềm cho người học có ý nghĩa quyết định tới khả năng hội nhập và phát triển sự nghiệp bền vững.

Tài liệu cung cấp hệ thống nguyên tắc, nội dung, phương pháp tổ chức cũng như hình thức đánh giá hoạt động giáo dục kỹ năng mềm một cách bài bản, thống nhất. Đây là căn cứ pháp lý và chuyên môn thiết thực giúp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch, đổi mới chương trình đào tạo, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

GIỚI THIỆU CẤU TRÚC VÀ CÁCH SỬ DỤNG TÀI LIỆU

1. Cấu trúc của tài liệu

Tài liệu được xây dựng theo tiếp cận phát triển năng lực, kết hợp giải quyết những vấn đề nâng, hướng đến tổ chức giảo dục và các hoạt động thực hành. Nội dung được sắp xếp theo mạch tư tưởng cơ sở lý luận và khung kỹ năng đến thiết kế, tổ chức, đánh giá và vận dụng các kỹ năng trong học tập, nghề nghiệp và môi trường số.

Tài liệu gồm bốn chương:

Chương I. Nền tảng về giáo dục kỹ năng mềm, kỹ năng số trong giáo dục nghề nghiệp: Làm rõ các khái niệm, mối quan hệ giữa kỹ năng với năng lực nghề nghiệp và khả năng có việc làm; giới thiệu hệ thống kỹ năng cốt lõi; hướng dẫn thiết kế khóa học dạy học, lựa chọn phương pháp, tổ chức triển khai và đánh giá theo năng lực.

Chương II. Một số kỹ năng mềm cốt lõi: Cung cấp nội dung và các hoạt động thực hành nhằm phát triển những kỹ năng cần thiết trong học tập, làm việc và tương tác nghề nghiệp.

Chương III. Kỹ năng tiếp cận nghề nghiệp: Hướng dẫn vận dụng các kỹ năng trong quá trình chuẩn bị thực tập, tìm kiếm việc làm, tham gia tuyển dụng và từng bước phát triển nghề nghiệp.

Chương IV. Kỹ năng số và năng lực thích ứng với trí tuệ nhân tạo: Hỗ trợ người học sử dụng công nghệ số và AI phục vụ học tập, công việc một cách hiệu quả, an toàn, có trách nhiệm.
Các chuyên đề kỹ năng được thiết kế theo cấu trúc thống nhất, gồm:

Mục tiêu năng lực cần đạt: Xác định những kiến thức, kỹ năng và thái độ người học cần hình thành hoặc phát triển.

Nội dung cốt lõi cần hình thành: Cung cấp những kiến thức, nguyên tắc, kỹ thuật và quy trình cần thiết làm nền tảng cho việc hình thành và thực hành kỹ năng.

Gợi ý triển khai tổ chức hoạt động: Đề xuất khung hoặc các hoạt động cụ thể, trong đó xác định mục tiêu, thời gian, các thức tiến hành, sản phẩm hoạt động và phương tiện giúp đỡ giáo viên, giảng viên lựa chọn, điều chỉnh và tổ chức thực hiện.

Phụ lục: Cung cấp thông tin, biểu mẫu hoặc các học liệu phục vụ việc tổ chức hoạt động, hướng dẫn, phản hồi và đánh giá.

Các phần trên có mối liên hệ với nhau nhưng không nhất thiết phải được sử dụng toàn bộ hoặc theo một trình tự cố định. Người sử dụng có thể lựa chọn và kết hợp các nội dung phù hợp với mục tiêu giáo dục và điều kiện thực tế.

2. Cách sử dụng tài liệu

Tài liệu là nguồn hướng dẫn và học liệu tham khảo, không phải chương trình dạy học bắt buộc áp dụng thống nhất cho mọi cơ sở, mọi ngành nghề và mọi nhóm người học. Khi sử dụng, cần căn cứ vào trình độ đào tạo, đặc điểm HS/SV, ngành nghề, giai đoạn học tập, thời lượng và điều kiện tổ chức để điều chỉnh mức độ yêu cầu, lựa chọn mục tiêu và nội dung phù hợp. Với người học ở giai đoạn đầu, ưu tiên nhận diện, giải thích và thực hiện kỹ năng trong tình huống quen thuộc; với người học ở giai đoạn sau hoặc chuẩn bị thực tập, việc làm, tăng yêu cầu về vận dụng, phân tích, xử lý tình huống nghề nghiệp, tự đánh giá và điều chỉnh.

Đối với cán bộ quản lý cơ sở GDNN: Sử dụng tài liệu để xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng, lựa chọn hình thức triển khai phù hợp; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng; phối hợp với doanh nghiệp, theo dõi và điều chỉnh hoạt động theo nhu cầu người học và thực tiễn đào tạo. Khi tập huấn, bồi dưỡng có thể sử dụng toàn bộ tài liệu hoặc lựa chọn từng chuyên đề phù hợp.

Đối với giáo viên, giảng viên: Sử dụng tài liệu để xác định mục tiêu, lựa chọn nội dung và hoạt động; điều chỉnh hướng theo ngành nghề, trình độ và đặc điểm người học; tổ chức trải nghiệm, thực hành, phản hồi và sử dụng các công cụ đánh giá phù hợp.

Đối với doanh nghiệp và đơn vị sử dụng lao động: Có thể phối hợp với cơ sở GDNN trong xác định kỹ năng cần thiết, xây dựng tình huống và nhiệm vụ thực tế, tham gia hoạt động trải nghiệm, hướng dẫn thực hành và phản hồi, đánh giá người học. Nội dung tài liệu không thay thế tiêu chuẩn nghề nghiệp, quy trình kỹ thuật, quy định an toàn hoặc yêu cầu chuyên môn tại nơi làm việc.

Đối với học sinh, sinh viên: Tham gia các hoạt động, sử dụng phiếu học tập, bảng kiểm và công cụ tự đánh giá; có thể lựa chọn nội dung phù hợp để tự luyện tập, lưu giữ sản phẩm và theo dõi sự tiến bộ của bản thân theo hướng dẫn của GV.

3. Một số lưu ý khi sử dụng tài liệu

Linh hoạt lựa chọn và điều chỉnh nội dung, thời lượng, phương pháp phù hợp với trình độ đào tạo, đặc điểm HSSV, ngành nghề và điều kiện của cơ sở GDNN. Đối với HSSV là người khuyết tật hoặc gặp rào cản trong quá trình tham gia hoạt động, GV điều chỉnh nhằm tạo điều kiện cho người học tham gia và phát triển năng lực mà không làm thay đổi mục tiêu cốt lõi của hoạt động.

Chú trọng hoạt động trải nghiệm, thực hành, phản hồi và vận dụng; hạn chế thời gian truyền đạt lý thuyết.

Khuyến khích tích hợp giáo dục KNM và KNS trong môn học, mô đun, hoạt động trải nghiệm, thực tập và các hoạt động chuẩn bị việc làm.

Tăng cường phối hợp với doanh nghiệp và môi trường nghề nghiệp thực tế nhằm nâng cao tính thực tiễn và cập nhật của hoạt động giáo dục.

Đối với nội dung công nghệ số và AI, cần chủ động cập nhật thông tin, bảo đảm an toàn, trách nhiệm và phù hợp với yêu cầu chuyên môn của từng ngành nghề.

.....................................................................................................

Vì nội dung tài liệu rất dài, mời bạn đọc cùng tải về bản PDF để xem đầy đủ chi tiết.

Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trên chuyên mục Dành cho giáo viên của HoaTieu.vn.