Chuyên đề Ứng dụng CNTT kết hợp tổ chức hoạt động trải nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả dạy học Đạo đức lớp 1

HoaTieu.vn xin chia sẻ đến bạn đọc bài viết Chuyên đề Ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp tổ chức hoạt động trải nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả dạy học môn Đạo đức cho học sinh lớp 1. Chuyên đề gồm 10 trang word, nội dung trọng tâm việc sử dụng học liệu số như video hoạt hình, trí tuệ nhân tạo và trò chơi tương tác giúp các bài học trở nên sinh động, phù hợp với tâm lý lứa tuổi và khắc phục sự nhàm chán của lối dạy truyền thống. Từ đó giúp học sinh dễ dàng tiếp thu các chuẩn mực hành vi, hình thành những phẩm chất đạo đức, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và hiện thực hóa mục tiêu đổi mới chương trình phổ thông trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay. 

CHUYÊN ĐỀ: Ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp tổ chức hoạt động trải nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả dạy học môn Đạo đức cho học sinh lớp 1

I. MỞ ĐẦU

Trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018, giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển những phẩm chất ban đầu cho học sinh. Đặc biệt đối với học sinh lớp 1 – lứa tuổi vừa bước vào môi trường học tập mới – việc hình thành những hành vi đạo đức cơ bản như lễ phép với người lớn, biết quan tâm giúp đỡ người thân, giữ gìn vệ sinh trường lớp, tự giác học tập… có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần đặt nền tảng cho sự phát triển nhân cách của các em trong những giai đoạn học tập tiếp theo.

Tuy nhiên, trong thực tế giảng dạy môn Đạo đức lớp 1, học sinh còn nhỏ, vốn sống và kinh nghiệm xã hội còn hạn chế, khả năng tập trung chưa bền vững nên việc tiếp thu các chuẩn mực đạo đức đôi khi chưa đạt hiệu quả cao nếu giáo viên chỉ sử dụng phương pháp giảng giải truyền thống. Vì vậy, việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tăng cường hoạt động trải nghiệm, tạo cơ hội cho học sinh quan sát, tham gia xử lý tình huống và thực hành hành vi đạo đức là rất cần thiết.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin và các học liệu số trong dạy học đã trở thành xu hướng tất yếu, giúp bài học trở nên sinh động, trực quan và phù hợp với đặc điểm tâm lý của học sinh lớp 1. Xuất phát từ thực tiễn giảng dạy và mong muốn nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh.

Vì vậy tổ chuyên môn 1 lựa chọn thực hiện chuyên đề: “Ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp tổ chức hoạt động trải nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả dạy học môn Đạo đức cho học sinh lớp 1 trường Tiểu học .......... ”

II. MỤC TIÊU CỦA CHUYÊN ĐỀ

Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc xây dựng học liệu số như video hoạt hình, tình huống đạo đức, nhân vật hoạt hình, hình ảnh trực quan… giúp bài học sinh động, hấp dẫn.

Tổ chức các hoạt động trải nghiệm, trò chơi học tập, đóng vai xử lý tình huống, tạo cơ hội cho học sinh lớp 1 được tham gia tích cực, mạnh dạn thể hiện suy nghĩ và hành vi của mình.

Tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường thông qua các nền tảng công nghệ như Zalo, Google Drive, VnEdu… để hỗ trợ rèn luyện hành vi đạo đức cho học sinh trong môi trường thực tế.

III.SỰ CẦN THIẾT CỦA CHUYÊN ĐỀ

Góp phần làm phong phú thêm phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Đạo đức lớp 1, giúp giờ học trở nên sinh động, hấp dẫn và gần gũi với thực tiễn cuộc sống.

Góp phần nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và xu thế dạy học hiện đại trong nhà trường tiểu học.

Tạo cơ hội cho học sinh được trải nghiệm, quan sát, tham gia vào các tình huống đạo đức thông qua các phương tiện trực quan, đa phương tiện, từ đó nâng cao khả năng tiếp nhận và vận dụng kiến thức.

Thúc đẩy sự hứng thú, tinh thần học tập tích cực của học sinh, đồng thời góp phần hình thành và phát triển phẩm chất, kỹ năng sống cần thiết cho học sinh lớp 1.

Chuyên đề hướng tới việc góp phần hình thành và phát triển ở học sinh lớp 1 5 phẩm chất chủ yếu theo chương trình GDPT 2018 gồm: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm. Thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp các hoạt động trải nghiệm, trò chơi và tình huống thực tế, học sinh được quan sát, tham gia và thực hành các hành vi đạo đức phù hợp với lứa tuổi. Qua đó giúp các em hình thành những thói quen tốt trong học tập và sinh hoạt hằng ngày, từng bước phát triển phẩm chất và nhân cách ngay từ những năm đầu của bậc tiểu học.

IV. THỰC TRẠNG

1. Thuận lợi

- Đối với giáo viên:

• Giáo viên đã được tập huấn, bồi dưỡng về chương trình GDPT 2018, có hiểu biết cơ bản về phương pháp dạy học phát triển phẩm chất và năng lực.
• Nhiều thầy cô tâm huyết, sáng tạo, tích cực tìm tòi học liệu mới, ứng dụng phương pháp trực quan, trò chơi, đóng vai để làm cho giờ học hấp dẫn hơn.
• Nội dung môn học trong sách Kết nối tri thức với cuộc sống gần gũi, thiết thực, dễ khai thác vào các tình huống giáo dục đạo đức cho học sinh.
• Những năm gần đây, giáo viên trong nhà trường đã quan tâm ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Đạo đức. Các bài giảng điện tử, video minh họa, hình ảnh trực quan, trò chơi học tập trực tuyến đã được sử dụng, góp phần làm cho tiết học sinh động, học sinh dễ hiểu và dễ nhớ hơn.

- Đối với học sinh:

• Học sinh lớp 1 còn hồn nhiên, trong sáng, dễ tiếp thu các chuẩn mực hành vi đạo đức qua hình ảnh, tình huống trực quan.
• Các em thích tham gia trò chơi, hoạt động nhóm, đóng vai… nên dễ hứng thú với giờ học nếu được tổ chức phù hợp.
• Cha mẹ học sinh đa số quan tâm, phối hợp cùng nhà trường trong việc rèn luyện phẩm chất, kỹ năng sống cho con.

2. Khó khăn

- Đối với giáo viên:

• Giáo viên vẫn còn quen với cách dạy truyền thụ một chiều, chưa thật sự linh hoạt trong đổi mới phương pháp.
• Thiết kế hoạt động trải nghiệm phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi còn hạn chế, dẫn đến hiệu quả chưa cao.
• Số lượng học sinh đông khiến giáo viên khó bao quát và hỗ trợ từng em trong quá trình học tập, rèn luyện đạo đức.
• Giáo viên chưa khai thác hết tiềm năng của các phần mềm, ứng dụng dạy học hiện đại, chủ yếu mới dừng lại ở việc trình chiếu PowerPoint.
• Hạ tầng thiết bị (máy chiếu, máy tính, đường truyền Internet) đôi khi còn hạn chế, ảnh hưởng đến quá trình triển khai.
• Chưa có nhiều học liệu số phong phú, chuyên biệt cho môn Đạo đức lớp 1, dẫn đến giáo viên phải tự tìm kiếm hoặc tự thiết kế, mất nhiều thời gian.

- Đối với học sinh:

• Vốn sống và kinh nghiệm xã hội của học sinh lớp 1 còn ít, nên khó hiểu các khái niệm trừu tượng về chuẩn mực đạo đức.
• Khả năng tập trung chưa bền vững, dễ bị phân tán trong các giờ học kéo dài.
• Một số học sinh còn rụt rè, chưa mạnh dạn chia sẻ hoặc tham gia vào các tình huống đóng vai.
• Sự khác biệt về nền tảng gia đình và môi trường sống khiến ý thức đạo đức của học sinh chưa đồng đều.

V. CÁC GIẢI PHÁP

BIỆN PHÁP 1: Xây dựng "Kho ngữ liệu số" bằng video hoạt hình và tình huống thực tế

Xuất phát từ thực tế học sinh lớp 1 có vốn sống còn hạn chế, tư duy chủ yếu dựa vào hình ảnh cụ thể, trong khi một số nội dung giáo dục đạo đức mang tính chuẩn mực, trừu tượng, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy là giải pháp thiết thực và hiệu quả. Thông qua CNTT, giáo viên có thể chuyển tải các yêu cầu, chuẩn mực đạo đức thành những tình huống sinh động, gần gũi với đời sống hằng ngày của học sinh, giúp các em quan sát, cảm nhận và hình thành hành vi đúng một cách tự nhiên.

Giáo viên có thể sử dụng YouTube và AI: Thay vì chỉ đọc truyện trong sách, giáo viên tìm kiếm các video ngắn (1-3 phút) từ các kênh giáo dục như Quà tặng cuộc sống, Bài học nhỏ cho bé hoặc sử dụng các phần mềm AI để tạo các tình huống.

Để tăng tính hấp dẫn trong tiết học giáo viên sử dụng điện thoại ghi lại các hoạt động thật của học sinh rồi trình chiếu cho cả lớp xem. Các em sẽ rất phấn khích khi thấy mình hoặc bạn mình "lên tivi".

Ngoài ra giáo viên sử dụng các phần mềm đơn giản để tạo các nhân vật hoạt hình biết nói, dẫn dắt câu chuyện bài học hoặc khen ngợi học sinh cuối giờ học.

Biện pháp này khắc phục hạn chế về vốn sống ít ỏi và khả năng tập trung kém của trẻ. Hình ảnh sinh động giúp trẻ ghi nhớ chuẩn mực đạo đức qua thị giác và thính giác. Từ đó việc dạy học không còn nặng về giảng giải mà chuyển sang hình thức tổ chức cho học sinh quan sát, nhận xét, so sánh hành vi đúng – sai và tự rút ra bài học.

Ví dụ 1: Trong Bài 6: Lễ phép, vâng lời ông bà cha mẹ, anh chị: Giáo viên cho học sinh xem một đoạn video hoạt hình ngắn về bạn nhỏ biết lễ phép chào hỏi khi đi học về (Video được giáo viên lấy từ YouTube) sau khi học sinh xem xong giáo viên sẽ đưa ra các câu hỏi gợi mở để dẫn vào bài.

...

>> Tải file về máy để xem bản đầy đủ!

Mời các bạn tham khảo các tài liệu có liên quan trên chuyên mục Học tập > Dành cho giáo viên.